306 OVER DE AGGUEGAATS-TOESTANDEN DER STOF. 



voorwaarts ook hier thans is gedaan , nu wij Villekeurige hoeveel- 

 heden vloeibaar gas van verre ter beschikking kunnen verkrijgen en 

 zonder groot gevaar kunnen behandelen. 



Men meene niet, dat deze vloeibaar gemaakte gassen een beperkt 

 nut hebben. 



Reeds vele jaren geleden heeft de vloeibare ammoniak aanleiding ge- 

 geven tot een fabriekmatige methode van ijsbereiding , die proef houdend 

 is gebleken , — het vloeibaar zwaveligzuur wordt thans evenzeer daartoe 

 gebezigd , — vloeibaar stikstof oxydul e wordt in Londen veel vervaardigd 

 en alom aan geneeskundigen verzonden, die de bedwelmende eigenschappen 

 wenschen toe te passen bij operatiën , door het even inademen van het gas. 



Maar voor het natuurkundig onderzoek heeft men daarvan ook party 

 kunnen trekken, tot het voortbrengen der laagste tot dusver bekende 

 temperaturen, een zaak van niet gering belang, wanneer men bedenkt 

 hoe beperkt onze hidpmiddelen in dit opzicht zijn. 



Wanneer de vlam van lichtgas met zuivere zuurstof wordt gevoed, 

 verkrijgt men , met een zeer eenvoudig toestel , terstond de hoogste 

 temperatuur, thans voor ons mogelijk, namelijk minstens 2000" C. , 

 waarbij platina onmiddellgk smelt. Konden wij nu evenveel beneden het 

 nulpunt de temperatuur verlagen, welke nieuwe verschijnselen zou- 

 den dan zich voor ons ontsluieren! Theoretische beschouwingen aan- 

 gaande de uitzetting der lichamen leeren , dat bij — 273" de lichamen geen 

 warmte meer bezitten (men noemt dit daarom het absolute nulpunt), 

 en FARADAY heeft ons het middel gegeven tot — 120' te komen; — 

 er blijft alzoo nog een geheele weg in die richting af te leggen. Wij 

 kennen warmte zonder stof in den eigenlijken zin, — namelijk als 

 warmtestraal ; — stof zonder warmte hebben wij nog nimmer aanschouwd ; 

 niemand kan voorspellen , wat een lichaam zal zijn , als het beroofd is 

 van alle warmte en die moleculaire beweging tot rast is overgegaan. 



Maar indien wij bedenken , dat het natunrkundig onderzoek onmisken- 

 baar toenemende vorderingen aanwijst, dat elke ontdekking nieuwe 

 vraagpunten opwerpt, dan is er zeker geen reden om hier een ^^cirkel- 

 gang''' der menschheid aan te nemen, maar wij kunnen ook op natuur- 

 kundig gebied niet anders, dan de kortheid van het menschelijk leven 

 betreuren, waardoor het den natuurvorscher nimmer gegeven is zelf 

 zijn nasporingen geheel ten einde gebracht te zien. 



• 'sHage, November 1876. 



