350 DE METEORIET VAN STÜLLüALEN. 



aarde liet nedervallen. Door verzameling van de menigvuldige berich- 

 ten uit vele plaatsen aangaande dien vuurbol, is het aan Prof. nou- 

 DENSKJÖLD , bij gelegenheid van den verjaardag der Zweedsche akademie , 

 mogelyk geweest daaromtrent eene mededeeling te doen, waaraan wij 

 het volgende ontleenen. 



De punten , waarbinnen het meteoor gezien is , liggen in een cirkel , 

 die gaat door Christiania als het verste westelijke punt , door Orust in 

 het Zuiden , de omstreek van Stokholm in het Oosten , en Gefle in het 

 Noord-Oosten. Het middelpunt van dien cirkel ligt 40 kilometers be- 

 zuiden Stalldalen, de plaats waar de steenen gevallen zijn en dus de 

 vuurbol het einde van zgn baan bereikte. 



Het meteoor werd lichtend op eene hoogte die bezwaarlijk minder 

 dan 300 tot 400 kilometer kan hebben bedragen en vermoedelijk grooter 

 was. Op die hoogte is dus de dampkring, hoe dun ook, in staat een 

 lichaam, dat met kosmische snelheid, van omstreeks 75 kilometers per 

 seconde, daarin treedt, tot gloeiing te brengen. Nordenskjöld schrijft 

 dit echter geenszins enkel aan wrijving toe, maar aan eene ware ont- 

 branding van koolstofhoudende bestanddeelen. 



De opgaven omtrent de waargenomen grootte van den vuurbol loopen 

 zeer uiteen. Er waren er die haar by die van de volle maan vergele- 

 ken, anderen schatten haar merkelijk kleiner. Stelt men de schijnbare 

 grootte op zes minuten en den afstand op 250 kilometers, dan zoude 

 de ware doormeter nog 436 meters bedragen. Weinig daarmede in 

 overeenstemming is het gewicht der tot dusver gevonden stukken , dat 

 gezamelijk niet meer dan 34 kilogrammen bedraagt. Het grootste daarvan 

 weegt 12,3 kilogr. , een ander stuk 8,5 kilogr. , de overigen merkelijk 

 minder. Deze stukken, ten getale van 11, zijn verspreid gevonden over 

 een ellips van 8 kilometers lang en 2 kilometers breed. Het geluid, 

 bij de uiteenbarsting gehoord, was zoo sterk dat sommigen het voor 

 dat dor ontploffing eener dynamietfabriek hielden. Van eenige stukken 

 is de val rechtstreeks waargenomen. Dicht bij een arbeider, die bezig 

 was takken van een boom in een bosch te kappen, viel een steen van 

 1 kilogr. zwaarte en sneed onderweg verscheidene takken af, doch op 

 eene wijze die toonde dat de steen geen buitengewone snelheid had. 

 Ook maakte deze een gat in den grond van slechts een decimeter diep. 

 Een ander persoon zag een steen vlak bij hem nedervallen, nam dien 

 op en vond hem volstrekt niet warm. Daïirentegen zag een meisje een 

 steen van 2 kilogr. op den grond vallen en bemerkte dat daar de grond 



i 



