352 HOE SNEL DE MENSCH SPREEKT. 



Mogelijk zal het dan blijken dat, aangezien de meerdere of mindere 

 radheid der spraak ook van het temperament afhangt, er ten dien 

 aanzien verschil bestaat tusschen den conservatieven en den liberalen 

 redenaar, alsmede naar gelang der stemming waarin het redevoerende 

 lid op het oogenblik verkeert. 



Deze zaak verdient echter ook nog uit een physiologisch oogpunt 

 eenige aandacht. Men kan namelijk de vraag stellen: hoe snel kunnen 

 de spraakorganen duidelijk gearticuleerde klanken voortbrengen ? Ieder 

 kan dit door hardop te lezen aan zich zelven beproeven. Ik bevind , 

 dat ik , op gewonen toon voorlezende , gemiddeld 152 woorden in de 

 minuut uitspreek, maar zeer snel lezende, echter zoo dat elke letter- 

 greep nog duidelijk gehoord wordt , 252 woorden. By telling bleek mij 

 dat daarin 386 lettergrepen bevat waren. Dit beantwoordt aan 6,4 

 lettergrepen in ééne seconde. 



Wanneer men nu bedenkt , hoevele spierzamentrekkingen , — voor 

 de ademhaling , de beweging der stembanden , van de tong , van de 

 lippen enzv. , — noodig zijn om achtereenvolgens zoovele verschillende 

 gearticuleerde klanken , elk in het korte tijdbestek van ^/g tot '/: seconde 

 voort te brengen , dan heeft men wel reden om zich te verbazen over 

 de snelheid waarmede zulke gecombineerde bewegingen worden uitge- 

 voerd , vooral indien men daarbij bedenkt dat , bij het voorlezen , in 

 den zelfden korten tijd de zichtbare teekeus der klanken hun indruk 

 langs het gezichtszintuig en de gezichtszenuwen naar de hersenen over- 

 brengen , daar eene perceptie doen ontstaan , en van daar uit de bewuste 

 of onbewuste wilsbevelen uitgaan , waardoor de zichtbare teekens in 

 hoorbare klanken worden omgezet. 



HARTING. 



ÜITROEUmG VAN DE AMERIKAANSCHE BISONS. 



Er was een tijd dat de bisons , in kudden van ontelbare stuks , in 

 Noord-Amerika een gebied bewoonden dat zich uitstrekte van het 

 groote Slavenmeer op 62° N. breedte tot aan noord-oostelijk Mexiko 

 op 25'' N. br. , westelijk tot aan den Oregon, oostelijk tot aan den 



