DE TJSGKOT TE DOBSCHAU. 377 



in den Harz enz. enz. Daarentegen zijn ons slechts zeer weinige ijs- 

 grotten bekend , waaronder we namelijk grotten verstaan , waarin ijs 

 niet slechts op natuurlijke wijze gevormd wordt , maar waarin het tevens 

 bestaan blijft. Hiertoe is het samenwerken van vele gunstige omstan- 

 digheden noodig, die het toeval slechts zeer zelden samenbrengt. Juist 

 daarom is dan ook de ijsgrot te Dobschau zoo merkwaardig, te meer 

 omdat ze al haar tot nu toe bekende zusteren in grootte verreweg 

 overtreft. 



Zooals we boven reeds opmerkten, heeft onze grot een naar binnen 

 toe athellende richting; aan het bovenste gedeelte bevindt zich een 

 nauwe ingang en aan het benedeneinde een met steenen versperde 

 uitgang. 



Door de ingangsopening kan 's winters koudere lucht , omdat deze 

 zwaarder is, langzamerhand in de holte en hare vertakkingen binnen- 

 dringen, waarbij ze te gelijkertijd de rotswanden verder afkoelt. In- 

 dien de grot daarentegen naar buiten toe af helde , en dus van den 

 ingang af in den berg opklom, dan zou in het warmere jaargetijde de 

 afgekoelde lucht uit de holte naar buiten vloeien. 



Een andere omstandigheid, die er toe bijdraagt om de lucht koud 

 te houden, is de nauwheid van de ingangsopening; indien deze groo- 

 ter ware, zou niet alleen door den wind warme lucht in de holte ge- 

 dreven kunnen worden , maar dan zou ook de luchtcirculatie gemak- 

 kelijker zijn. 



De ingang zelf wordt bovendien nooit door de zon beschenen, de- 

 wijl hij hiertegen deels door zijne ligging op het noorden , deels ook 

 door den overhangenden rotswand beschermd wordt. 



Het water , dat door de wanden of misschien somtijds ook door de 

 ingangsopening in de grot binnendringt , wordt door de koude lucht 

 daarbinnen in ijs veranderd. Deze ijsvorming zal zoolang duren als de 

 lucht en ook de door deze afgekoelde rots nog een temperatuur bene- 

 den O'C. bezit. Wanneer deze grens overschreden is, zal niet alleen 

 het samensijpelende water niet bevriezen, maar dan zal er zelfs een 

 gedeelte van het vroeger gevormde ijs beginnen af te smelten. 



Een noodzakelijk vereischte voor de ijsvorming is het verder, dat 

 althans een gedeelte van het samensijpelende water zoo lang in de 

 holte blijft, tot het tot onder het vriespunt is afgekoeld. Na hevige 

 regenbuien — waarvan men den invloed binnen de grot reeds na 12 

 tot 20 uur kan bemerken — zal wel niet de geheele hoeveelheid in- 



