DE IJSGllOT TE DOBSCHAU. 381 



zuid westelij ken rand van den Harz , en die , welke bij Lnneburg ge- 

 vonden worden , zijn door het instorten van uitgeholde gipslagen ont- 

 staan. Als voorbeeld van bepaalde grotten in gips zouden we de uit- 

 gestrekte en gedeeltelijk met water gevulde gangen kunnen noemen, 

 die door de "Mansfelder Bergbau" zijn ontdekt. 



Door het wegstroomen van het water door het zuidelyke afvoerka- 

 naal wordt natuurlijk lucht medegevoerd , en ongetwijfeld moet aan de 

 zuigende werking , die hierdoor ontstaat , het terugwijken van de on- 

 derste kanten van de groote ijsmassa worden toegeschreven. Dit ver- 

 schijnsel toch kan in hoofdzaak slechts door verdamping van het ijs 

 verklaard worden, daar afsmelting aan den langen ijsmuur slechts op 

 enkele punten , en dat wel daar waar water stroomt , is waar te ne- 

 men. De onderste verdieping van deze grot is dus het resultaat van 

 den afvoer van het water zelve. 



De ijsmassa moet oorspronkelijk uit horizontale lagen bestaan heb- 

 ben , want het water nivelleerde zich zelve vóórdat het bevroor ; dat 

 deze lagen evenwel nu een sterke helling , zelfs tot 40" , vertoonen , 

 bewgst dat er een verzinking heeft plaats gevonden in het onderste 

 einde van de ijsmassa. Of deze moet worden toegeschreven aan een 

 daling van den ondergrond , óf dat ze het gevolg is van het uithollen 

 van de ijsmassa tengevolge van de zooeven besproken zuiging, is tot 

 heden niet uitgemaakt. 



Van een thans nog voortdurende daling of van een gletscherachtige 

 beweging der groote ijsmassa, is niets te bemerken. De ijszuilen, die 

 het rotsgewelf met den ijsvloer verbinden, zouden daarby evenals de 

 naald van een balans uit haren loodrechten stand gebracht worden. Voor 

 het overige is het zeer waarschijnlyk dat "de Bedouinentent" het over- 

 blijfsel is van een groote holle ijszuil , die vroeger op de plaats stond 

 waar tegenwoordig "de Bron" gevonden wordt , en die door eene of andere 

 plaatsverandering van de ijsmassa — misschien door die , welke de oudere 

 ijslagen uit hare horizontale stolling bracht — verschoven en ver- 

 nield werd. 



Wanneer we al het gezegde samenvatten , dan erkennen we in deze 

 grot gemakkelijk een natuurlijken ijskelder van reusachtige afmeting, 

 waarin jaarlijks zooveel water bevriest, dat de binnendringende zomer- 

 warmte niet toereikend is om het in koudere jaargetijden gevormde 

 ijs te doen smelten. 



Indien we tèn slotte nagaan dat de hooge ligging boven 3000 voet, 



