VVETENSGHAPPEmjK P.IJDLAD. 



NATUURKUNDE. 



Radiometerproeven. — Dr. schuster te Londen heeft een radiometer in 

 zijn gewonen stand bifilair opgehangen en van een klein spiegeltje voorzien, 

 waardoor de minste beweging om zijne as gemakkelijk kon waargenomen wor- 

 den. Hij zag nu [Philosophical magazine, 5 Ser. II. p. 313), zoodra hij he 

 instrumentje deed bestralen door een licht , sterk genoeg om de wiekjes om- 

 streeks 200 malen in de minuut te doen omwentelen, het omhulsel zeer duidelijk 

 afwijken in eene richting , aan die der draaiing tegenovergesteld. Die afwijking 

 verminderde spoedig en werd O , zoodra de omwentelingssnelheid der wiekjes 

 standvastig was geworden. Deed men nu de bestraling plotseling ophouden, 

 dan week de toestel weder af, maar nu in aan die der eerste afwijking tegen- 

 overgestelde richting. 



Eeeds in Maart 11. heeft S. deze uitkomsten aan de Royal Society mede- 

 gedeeld ; wij hebben die hier nog niet vermeld, maar daarmede gewacht totdat 

 een geheel voldoend verslag dienaangaande ter onzer kennis was gekomen. 

 Crookes had namelijk kort te voren geheel tegenovergestelde uitkomsten 

 bekend gemaakt, onder bijna geheel gelijksoortige omstandigheden verkregen. 



Als ware het om een werik te gQ\Qn ter verklaring van de mogelijkheid 

 van zulk een verschil, vertoonde alvergniat aan de Académie des Sciences 

 op 31 Juli 11. een radiometer met wiekjes van aluminium en mica, zonder 

 lampzwart , die , toen daarin de lucht op de gewone wijze sterk verdund was , 

 zich vrij gevoelig vertoonde voor de gewone bestraling door een lichtvlam ; 

 maar die, toen de verdunning daarin nog veel verder was gedreven door 

 voortzetting van het uitpompen na sterke verhitting van het omhulsel , zoo 

 ongevoelig geworden was , dat meer dan 20 kaarsvlammen , te zamen op 

 slechts 10 cM. afstand daarvan geplaatst, de wiekjes nog niet in beweging 

 konden brengen. Alleen rechtstreeksche bestraling door zonlicht had beweging 

 ten gevolge. Voor eigenlijke warmte was het instrumentje evenwel buiten- 

 gewoon gevoelig gebleven ; door de warmte van de hand reeds kon het in 

 snelle beweging worden gebracht in eene richting, tegenovergesteld aan die 

 welke het zonlicht deed ontstaan. 



Terloops vermelden wij nog eene mededeeling van jeannel aan dezelfde 

 Académie^ die den invloed van geluidstrillingen op radiometers onderzocht 

 en in het eerst meende dat deze trillingen daarin ook beweging konden voort- 

 brengen , maar gelukkig spoedig bemerkte dat dit alleen het geval was , als 

 de radiometer door zwak diffuus licht bestraald was , dat daarin geen bewe- 



I 



