WETENSCHAPPELIJK BIJBLAÜ. 3 



ging voortbrengen kon alleen en op zich zelf, maar dit wel kon als door aan 

 het instrument medegedeelde trillingen de wrijving der wiekjes op de spits 

 aanmerkelijk werd verminderd. ln. 



Warmtegeleiding en veerkracht In gips. — "Uit al mijne bepalingen van 

 het geleidingsvermogen in kristallen," zegt jannettaz {Journal de physique , 

 V. p. 247), "blijkt dat dit vermogen het grootst is in eene richting, even- 

 wijdig met die waarin zij het gemakkelijkst splijten." 



In verband daarmede heeft hij nog gevonden , toen hij door een middel , 

 dat hem door eene toevallige waarneming was aan de hand gedaan , de veer- 

 kracht van gips in verschillende richtingen onderzocht, dat beide, veerkracht 

 en geleidingsvermogv.n , juist gelijken tred houden , zoo dat de verhoudingen 

 van de assen der ellipsen , die de eerste en het tweede in twee onderling 

 rechthoekige richtingen meten , met elkaar in zulk eene standvastige betrek- 

 king staan , dat de eerste gelijk zijn aan de derde machten der tweede. 



LN. 



Prismatische en octaëdrische zwavel. — Het is bekend dat zwavel, uit 

 eene oplossing of uit den gesmolten toestand kristalliserend , in 't eerste geval 

 in den regel den vorm van octaëders , in het tweede dien van scheeve prisma's 

 aanneemt. Deze beide vormen kunnen van de eene in den anderen overgaan : 

 elk prisma gaat bij gewone temperatuur , zonder uitwendige vormverandering , 

 in een menigte kleine octaëdrische kristallen over , en , omgekeerd , zoodra een 

 octaëder eenigen tijd op eene temperatuur nabij zijn smeltpunt wordt gehou- 

 den , gaat hij in prisma's over , in beide gevallen met verlies van de door- 

 schijnendheid , in het eerste met ontwikkeling , in het tweede met opslorping 

 van warmte. Gernez , die vroeger reeds had aangetoond dat men bij alle 

 temperaturen uit oververzadigde oplossingen naar willekeur kristallen van den 

 eenen of den anderen vorm verkrijgen kan , door deze in aanraking te brengen 

 met een klein kristal van den vorm dien men begeert , heeft thans {Journal 

 de physique , V. p. 279) ditzelfde onderzocht voor de kristallisatie van ge- 

 smolten zwavel Hij heeft daarbij het volgende gevonden. 



Men kan overgesmolten zwavel , dat is die welke bij langzame en rustige 

 verkoeling vloeibaar is gebleven op eene temperatuur , ver beneden haar smelt- 

 punt , tot stolling brengen o. a. door eene plotselinge plaatselijke afkoeling 

 van een klein deel daarvan, of door mechanische werking, als men namelijk 

 een dun ' glasstaafje , dat lang genoeg in de vloeistof is gedompeld geweest 

 om do temperatuur daarvan aan te nemen , met het ingedompelde einde tegen 



