8 WETENSCHAPPELIJK BIJBLAD. 



openingen , en uit dit hart ontspringt niet enkel eene lange voorste , maar 

 ook eene achterste aorta. De laatste , die ook bij Spinnen en vele Crustaeeën 

 voorkomt , was tot dusver bij geen enkel waar insekt bekend. hg. 



Luchtademhaling van sommige Indische zoetwatervissclien. — Eeeds 

 FRANCis DOY (Proc. Zoöl. Soc. -1868) had opgemerkt dat sommige tropi- 

 sche visschen behoefte hebben om van tijd tot tijd boven de wateroppervlakte 

 te komen , om adem te halen , en dat , wanneer men hen daarin verhindert , 

 zij den stikkingsdood sterven. De heer g. e. dobson heeft hierover nieuwe 

 waarnemingen in het werk gesteld aan een elftal soorten uit de familiën der 

 Siluroiden , Symbranchiden , Cypriniden , Labyrinthiformen , Ophiocephalen en 

 Mastacembeliden. Hij bediende zich daartoe van een groot glazen vat, waarin 

 men tot op eene willekeurige diepte een metaalplaat kon nederlaten , met een 

 aantal gaatjes doorboord. Daardoor werd de visch belet tot aan de oppervlakte 

 zich te verheffen, terwijl de toegang der lucht tot het water onverhinderd 

 bleef. Het water werd van tijd tot tijd vernieuwd. 



Dat visschen als Amp/iipnoiis cuchia en Saccobranchus singio onder die 

 omstandigheden binnen eenige uren stierven , kon niet verwonderen , maar 

 hetzelfde geschiedde met Plotosus canius , Macrones tengara, Lepido cepha- 

 lichtys balgara, Anahas scondens, Trtchogaster fasciatus, Ophiocephalus 

 striatus , Ophiocephalus punctatus , Mastacemhelus pancalus en Rhynchob- 

 della acideata : derhalve visschen die , behalve een van een ductus pneuma- 

 ticus voorziene zwemblaas , geen luchtademhalingstoestellen bezitten. Allen 

 trachtten telkens boven water te komen , waarbij zij meer of minder talrijke 

 luchtbellen ontlastten , en stierven binnen 1 tot 5 uren. {Proc. Zoöl. Soc. 

 1874, p. 312.) 



Het schijnt ons wenschelijk toe dat deze proeven met volkomener toestel- 

 len , waarin voor eene gestadige doorstrooming van luchthoudend water ge- 

 zorgd is , herhaald worden. Vele visschen sterven reeds wanneer de tempera- 

 tuur van het water eenige graden boven die waaraan zij gewoon zijn, stijgt. 

 Op Java zoude daartoe goede gelegenheid bestaan. hg. 



