WETENSCHAPPELIJK BIJBLAD. 43 



METEOEOLOGIE. 



Laagste op aarde waargenomen temperatuur. - Gedurende de laatste 

 noordpoolreis onder kapitein naues, bleef aan boord van de Alert op 82"27' 

 N. Br., het kwikzilver in Februari 14 dagen lang bevroren. Daarop volgden 

 4 iets minder koude dagen, gedurende welke het kwikzilver ontdooide, en 

 toen wederom 15 dagen, waarin het kwik bevroren bleef. De laagste tempe- 

 ratuur, — 73,7o Fahr. — — 58,7" Cels. , werd waargenomen in het begin 

 van Maart (Nature, 9 Nov. 1876). 



Even lage en zelfs nog iets lagere temperaturen zijn echter waargenomen 

 in Siberië. Ne WE Rov zag te Jakutsk in 1838 den thermometer op — 60oC. , 

 en MiDDENDORFF golooft dat deze in het vrije veld nog lager zou gestaan 

 hebben. In de jaren 1828 en 1854 werden te Jakutsk temperaturen van 

 — 58" waargenomen. Te Jenisseih , dat op 58",27' N.Br., derhalve juist 24 

 graden zuidelijker dan de overwinteringsplaats van de Alert en slechts om- 

 streeks 6^ noordelijker dan Amsterdam gelegen is , daalde de thermometer 

 op den 12den Januari 1872 tot op —58,6', terwijl het gemiddelde der tem- 

 peratuur van dien dag — 54,9' bedroeg (Zeitschr. für Meteorologie , 1 Dec. 

 1876, pag. 364). hg. 



Een noorderlicht onder de wolken. — Dit zeldzaam verschijnsel werd in 

 den nacht van 2 — 3 Januari 1876 waargenomen te Hernösand in Zweden door 

 s. HJELTSTRÖM. Om 11 "30°^ nam hij een noorderlicht-boog in het Noorden 

 waar. De hemel was volkomen bedekt met laag hangende wolken , die het 

 lichtschijnsel der stad in het zenith terugkaatsten. De lichtsterkte van den 

 boog was iets zwakker dan gewoonlijk op die breedten , maar toch nog sterk 

 genoeg om in het water van de haven een teruggekaatst beeld te vormen. De 

 breedte van den boog was eenigzins afwisselend. Snel uitschietende stralen 

 werden niet waargenomen. Het verschijnsel duurde tot 1"30" (Zeitschr. für 

 Meteorologie i 15 Nov. 1876, pag. 351). hü. 



PLANTKUNDE. 



Bacillus anthracis. — Over Bacillus anthracis , eigen aan het bloed van 

 dieren die aan het zoogenaamde miltvuur lijden, heeft koch in de Beitrage 

 zur Biologie der Pflanzen, 11 Bd. 1876, onderzoekingen in het licht ge- 



