52 WETENSCHAPPELIJK BIJBLAD. 



ste agentia in de natuur. Mohr heeft in een opstel , geplaatst in de Annalen 

 der Chemie nnd Pharmacie, 1877, Bd. 185, p. 286, door proefnemingen 

 aangetoond , dat het koolzuur , onder zekere omstandigheden , in staat is veel 

 sterkere zuren , namelijk azijnzuur , chromzuur , phosphorzuur , kiezelzuur , boor- 

 zuur , wijnsteenzuur , uit hunne verbinding met bases te verdringen. Ook een 

 groot deel der metamorphische verschijselen in rotsgesteenten verklaart zich 

 uit den invloed dien koolzuurhoudend water daarop uitoefent. hg. 



GEOLOGIE. 



Da Nordenskjöldsche gzermassa's. — Men weet dat vóór eenige jaren door 

 NOKDENSKJöLD , op het eiland Disko in Noord-Groenland , ijzermassa's van vele 

 duizende ponden gewicht werden gevonden , die door hem voor meteorieten zijn 

 verklaard. Zij zouden gedurende de mioceen-periode gevallen zijn en wel ter- 

 wijl eene basalteruptie plaats greep, daar dergelijke kleinere stukken ijzer 

 ook in het naburige basalt worden aangetroffen. Een nader onderzoek van 

 K. J. V. STEENSTRUP ( Wüs. MittJi. d. Nüturhist. Vereins in Kopenhagen , 

 1875, N" 16 — 19) heeft deze duiding echter zeer in twijfel gesteld. 

 Steenstrup beschouwt deze ijzermassa's als van tellurischen oorsprong en 

 als met de basalteruptie opgevoerd. De aanwezigheid van nikkel daarin heeft 

 geen bewijskracht. Eene minstens 28.000 kilogr. zware massa van nikkel- 

 houdend magneetkies werd gevonden in eenen olivinrijken basalt , bij Igdlo- 

 kunguak aan het Waigatt. [Neues Jahrs. ƒ. Miner. etc. 1877. H. 1 , p. 91). 



- HG. 



Steenrivieren. — In Noture, 22 Febr. j. 1. beschrijft wyville thómson 

 een merkwaardig schouwspel , dat hij , op zijne reis met de Challenger , op 

 de Falklands-3ilanden waarnam. Van zee uit op eenigen afstand gezien , scheen 

 het alsof van de bergen gletschers afdaalden. Bij het bezoek dier plekken , 

 bleek het eehter dat deze alleen bestonden uit groote steenbrokken , bestaande 

 uit kwartsiet , hetzelfde gesteente , waaruit ook het gebergte is samengesteld. 

 Zij vulden van daar de vallei , die met een zachte helling , van 6 " 8' naai* 

 zee afdaalt. Een nader onderzoek leerde hem ook hoe die steenstroom allengs 

 ontstaan is. De kwartsiet is namelijk , zoolang zij nog een bestanddeel der 

 rots uitmaakt , samengesteld uit hardere en zachtere zandsteenachtige gedeel- 

 ten. De laatste verweeren het eerst , en de hardere steenbrokken vallen aan 

 den voet der rots. Daar worden zij allengs met plantengroei overdekt. Een- 



