90 WÈtÈNSCllAPPELIJK ËIJËLAb» 



te loopen , ten einde de noodige centrifugaalkracht te verkrijgen. Om Sirius 

 zoude , volgens de berekening van den heer ennis , de zon met een snelheid 

 van 580 mijlen loopen, zoude zij niet in deze ster vallen. Hoe onbegrijpelijk 

 machtig moet dan de vereende kracht der 20 millioenen sterren zijn ; hoe 

 groot het vermogen dat haar allen naar het gemeenschappelijk zwaarte-mid- 

 delpunt drijft , en hoe snel moeten zij zich bewegen om eene centrifugaalkracht 

 te erlangen , die aan de centripetaalkracht gelijk is ! 



Ter berekening van den afstand van ons zonnestelsel van het middelpunt 

 des melkwegs dienen de volgende gegevens : 1 ". de afstand van het vlak , 

 dat door den melkweg gaat , van eenen grootsten paralelcirkel ; men kan dien 

 afstand op 2 " a 2 '/.^ " schatten ; 2 ". de afstand van den melkweg-ring van 

 ons , gemeten in lichtjaren , d. i. in het getal jaren dat noodig zoude zijn om 

 het licht van daar tot ons te doen komen. Die tijd is volgens john herschel, 

 die de naaste sterren voor sterren van de 9'^^ grootte hield , 2000 jaren , 

 terwijl STRUVE voor den lichttijd der sterren van de 12^^^ grootte des melk- 

 wegs 3400 jaren aanneemt. Uit deze gegevens berekent nu E. dat het cen- 

 trum van het stelsel 87 lichtjaren van ons verwijderd zijn moet , of, daar 

 het er voor gehouden wordt dat het licht van sterren van de 5^^ grootte 

 gemiddeld in dien tijd tot ons komt, zoo is het centrum van ons sterren- 

 stelsel ongeveer even ver verwijderd van ons zonnestelsel als de sterren van 

 de 5<ie grootte. 



Natuurlijk is dit resultaat slechts eene eerste, ruwe benadering. Intusschen 

 vindt het eene bevestiging in de bewegingen der vaste sterren, gelijk E. in 

 bijzonderheden aantoont , en die , bij aanneming van den genoemden afstand 

 van het centrum des sterrenstelsels , eene veel grootere regelmatigheid blijken 

 te bezitten dan zij oogenschijnlijk vertooncn , even als ook de planeten deden 

 na de ontdekking van de zon als centrum van het planetenstelsel. Een ster, 

 die zich met eene snelheid van 3000 mijlen in de minuut beweegt , b. v. 

 Arcturus, heeft 50 millioenen jaren noodig voor zijn omloop om het centrum 

 van het sterrenstelsel ; een ster die zich , zooals a Cygni , met eene snelheid 

 van 2000 mijlen in de minuut beweegt , zoude daartoe 75 millioenen jaren 

 behoeven , en had de ster dezelfde snelheid als onze aarde , d. i. ongeveer 

 iOOO mijlen in de minuut, dan zoude haar omloopstijd 150 millioenen jaren 

 bedragen. Daar nu, bij eene snelheid van 3000 mijlen in de minuut of een 

 omloopstijd van 50 millioenen jaren , er 40 jaren noodig zijn om de ster zich 

 1 seconde boogs aan den hemel te doen verplaatsen , zoo kan het niet ver- 

 wonderen dat meer dan ééne generatie van astronomen noodig is om deze 

 met zekerheid vasttestellen. Alleen de in onzen tijd verrichte allernauwkeu- 



