4 DE DlEl'TEN DEU ZEE EN HARE BEWONEllS. 



van wrijving te overwinnen. Die wrijving is zeer weinig merkbaar, 

 wanneer de zee eene geringe diepte, stel van 100 nieters of minder, 

 heeft; maar wanneer die diepte zeer aanmerkelijk is, wanneer zij niet 

 slechts eenige honderde maar zelfs duizende meters bedraagt, — zoo 

 als werkelijk op vele plaatsen van den oceaan het geval is , — dan 

 oefent die wrijving eenen zoo grooten invloed uit, dat een dieplood 

 van gewone zwaarte eindelijk ophoudt met dalen, of dit althans zoo 

 uiterst langzaam doet, dat het niet meer mogelijk is te bepalen of en 

 wanneer het den grond raakt. Om aan dit bezwaar te gemoet te ko- 

 men, moet men een veel zwaarder dieplood aanwenden, dan men ge- 

 woonlijk gebruikt. Doch dan stuit men op eene andere moeielgkheid. 

 Wel daalt dan het dieplood tot op den bodem en kan men de diepte 

 der zee daarmede meten, maar ten gevolge van de geweldige persing 

 die het water op zoo groote diepte op de hennipvezelen uitoefent, 

 waaruit de nedergelaten lange lijn bestaat, wordt deze zoo broos, dat 

 zij bij het ophalen meestal afbreekt, hetgeen ten gevolge heeft dat 

 daarbij niet alleen het dieplood maar ook de bestanddeelen des bodems , 

 die zich daaraan hebben vastgehecht, verloren gaan. 



Het was deze ondervinding, die den toenmaligen adelborst J. m. brooke op 

 een denkbeeld bracht , dat , hoe eenvoudig , toch vernuftig was. Hij 

 richtte namelijk den toestel zoo in, dat een zware kogel, die als ge- 

 wicht dient , en in welks as eene opening is , waardoor een staaf gaat , 

 welke de rol van dieplood vervult, op het oogenblik dat deze met 

 haar ondereinde tegen den zeebodem stoot, van zelf vrij wordt en 

 van de staaf afvalt , zoodat deze alleen wordt opgehaald '. Daarmede 

 was het grootste bezwaar overwonnen, en sedert dien tijd is de 

 BROOKE'sche inrichting dan ook algemeen in gebruik gekomen, en 

 heeft zij gediend om de diepte der zee op vele punten te meten. Zal zij 

 intusschen goede, vertrouwbare uitkomsten leveren, dan moeten bij 

 haar gebruik verscheidene voorzorgen worden in acht genomen, waar- 

 omtrent ik hier echter in geene bijzonderheden treden zal. 



Het was echter niet genoeg een werktuig te bezitten, waarmede men 

 grootere diepten meten kon , men moest ook naar betere middelen om- 

 zien om den grond van daar op te halen, dan dat hetwelk het vet in 



^ Eene afbeelding en beschi'ijving vau dieu toestel vindt men onder andereu in de 

 door kapitein janssExN bewerkte Nederlandsche vertaling van maukï's werk : The Fhijsi- 

 cul Gtojraphij of the Sea , p. 191. 



