8 DE DIEPTEN DER ZEE EN lïAEE BEWONEES. 



werden, daartoe ongeschikt was. Dit werktuig was de gewone thermo- 

 meter. Laat men dezen met het dieplood naar beneden , dan ondervindt 

 hij de drukking van de geheele daarop rustende waterkolom. Dat 

 deze drukking bij eenigzins aanzienlijke diepte hoogst aanmerkelijk 

 is, laat zich gemakkelijk aantoonen. Eene waterlaag van ongeveer 10 

 meters hoogte oefent eene even groote drukking uit , als de geheele 

 dampkring. Elke vierkante centimeter oppervlakte wordt daardoor belast 

 met een gewicht van omstreeks 1 kilogram. Bij 1000 meters diepte wordt 

 die drukking 100 , bij 2000 meters 200 kilogrammen enz. Nu ziet men ge- 

 makkelijk in , dat zulke geweldige drukkingen , uitgeoefend op een glazen 

 bol met dunne wanden, zoo als die van een thermometer is, dezen óf 

 moeten doen breken óf, wanneer hij aan de zamenpersing weerstand biedt , 

 van vorm doen veranderen , d. i. kleiner worden , zoodat het kwikzil- 

 ver in de nauwe buis opgedreven wordt en dus schijnbaar eene hoogere 

 temperatuur aanwijst dan de ware. Dat dit inderdaad zoo is , bleek dan 

 ook bij opzettelijk genomen proefnemingen met thermometers , geplaatst 

 in water, hetwelk kunstmatig, namelijk door middel eener hydraulische 

 pers , werd zamengedrukt. Deze wezen , bij aanmerkelijke drukking , 

 4° tot 5° te hoog aan, gelijk de vergelijking met andere, in hetzelfde 

 water geplaatste thermometers leerde , waarvan de bol , volgens de uit- 

 vinding van w. A. MiLLER , op eene vernuftige wijze tegen den invloed 

 der drukking beschermd werd. De eigenlijke thermometerbol is namelijk 

 omhuld door eenen tweeden bol , die voor drie vierden met wijngeest is 

 gevuld en waarvan de rand rondom het begin der buis is vastgesoldeerd. 

 Het overige een vierde gedeelte is met lucht gevuld , en deze , die ge- 

 makkelijk zamenpersbaar is, werkt nu als een soort van beschermend, 

 veerkrachtig kussen , waardoor de drukking op den binnensten met kwik 

 gevulden , eigenlijken thermometerbol nagenoeg geheel opgeheven wordt. 



Met zulke thermometers zijn dan ook in den jongsten tijd verscheidene 

 reeksen van temperatuurbepalingen op zeer verschillende diepten , tot van 

 4500 meters gedaan , en daaruit is in het algemeen gebleken, dat althans in 

 de zeeën die buiten de poolcirkels gelegen zijn, de temperatuur allengs 

 met de diepte afneemt , niet alleen tot beneden 4" , maar dat zij , waar 

 de zee slechts diep genoeg is, tot aan en zelfs 1° beneden het vriespunt 

 daalt, zoodat men met groote waarschijnlijkheid mag aannemen, dat 

 in alle zeer diepe zeeën, zelfs die der keerkringen, nabij den bodem 

 eene temperatuur van 0° of zelfs iets daaronder bestaat. 



Maar die temperatuurwaarnemingen hebben ons nog iets anders ge- 



