10 DE DIEPTEN DER ZEE EN HARE BEWONERS. 



Er heeft derhalve een soort van kringloop van het water in den oceaan 

 plaats. Ook is het niet moeielijk in te zien, dat deze het noodzakelijk 

 gevolg is van de verwarming der zee door de zon in de keerkringstre- 

 ken. De invloed der zonnewarmte bepaalt zich tot de bovenste water- 

 lagen. IJeze worden daardoor uitgezet; het water streeft er naar eene 

 grootere ruimte in te nemen, en dit streven openbaart zich door een 

 soort van overvloeien in twee richtingen , die zuiver noordelijk en zuide- 

 Igk zouden wezen, indien de aarde niet gelijktijdig van het westen naar 

 het oosten om hare as draaide , waardoor die richting in het noorderhalf- 

 rond eene noordwestelijke , in het zuiderhalfrond eene zuidwestelijke wordt. 

 De plaats van het overvloeiende warmere water moet echter weder wor- 

 den aangevuld, en dit geschiedt door eene toevloeing van het koudere 

 water der poolzeeën, dat nu natuurlijk de diepere streken inneemt. 



Inderdaad grijpt er dus in den oceaan op zeer groote schaal een der- 

 gelijk verschijnsel plaats als in de verwarmingstoestellen, die ter ver- 

 warming van broeikassen, soms ook van woningen, in gebruik zijn. 

 Even als daar het verwarmde water , naar boven stijgende in den ketel , 

 door de bovenste der twee buizen stroomt, om door de onderste weder 

 naar den ketel terug te keeren, even zoo cirkuleert het water in den 

 oceaan van de linie naar de beide polen en, van deze weder in de diepte 

 terug, naar de keerkringstreken. 



Die kringloop nu zoude eene volkomen regelmatige zijn, d. i. op 

 gelijke breedten zoude het water op gelijke diepte ook gelijke tempera- 

 tuur hebben, indien de zee overal even diep was. Daar dit echter geens- 

 zins het geval is , zoo ontstaan er storingen in de beweging der stroomen , 

 die stuiten tegen den zeebodem en daardoor van hunnen weg afwijken. 

 Wanneer deze storing eene zeer aanmerkelijke is, dan kan zij zelfs ten 

 gevolge hebben, dat stroomen van warm en van koud water niet meer 

 enkel over, maar ook naast elkander heen strijken, zoodat het water 

 op betrekkelijk geringe afstanden op gelijke diepten zeer verschillende 

 temperaturen heeft. Een opmerkelijk voorbeeld daarvan vonden carpenter 

 en WYVILLE THOMSON in de zeeëngte tusschen de Ferro-eilanden en de 

 noordkust van Schotland met de Orkney- en Shetland-eilandeli. Op af- 

 standen , die slechts verschilden van 6 tot 20 zeemijlen (ongeveer 2 tot 7 

 uren gaans) , vonden zij dat op gelijke breedten het diepere zeewater zeer 

 in temperatuur verschilde, zoodat er als het ware twee streken zich 

 nevens elkander uitbreidden, eene koudere en eene warmere. Aan de 

 oppervlakte en tot eene diepte van 270 meters was de temperatuur van 



