20 DE DIEPTEN DER ZEE EN HARE BEWONERS. 



afwyken van reeds lang bekende, dat men daarvoor nieuwe klassen of 

 orden zoude moeten openstellen. Integendeel, de meeste soorten sluiten 

 zich na aan andere , die op geringere diepten leven. Toch zijn er ver- 

 scheidene zeer merkwaardige onder, omdat zij het naast verwant zijn 

 met vormen, die men alleen in den fossilen toestand kende, terwijl 

 andere zich als tusschenvormen vertoonen , waardoor tot dusver schijn- 

 baar gescheiden groepen aaneengeschakeld worden. Voor den geoloog 

 en den palaeontoloog zijn deze onderzoekingen van zeer groot gewicht , 

 want zij werpen een licht op vroegere toestanden van onze planeet , 

 toen de lagen gevormd werden die het toenmalige zeebed uitmaakten, 

 maar waarvan vele zich thans hoog boven de zee verheffen. 



De diepzee-bewoners behooren tot allerlei klassen. Dat luchtademha- 

 lende dieren , walvisschen , zeehonden , zwemvogels , in den regel slechts 

 tot betrekkelijk geringe diepten onderduiken, zal ter nauwernood be- 

 hoeven gezegd te worden. Toch mogen wij hier wel het reeds lang be- 

 kende feit herinneren , dat , wanneer een geharpoeneerde walvisch , in 

 de diepte duikende , de boot medesleept , waaraan het touw van de 

 harpoen bevestigd is, het houtwerk van deze, wanneer het dier weder 

 boven komt, zoo doortrokken is van water, dat het onderzinkt. Dit nu 

 kan alleen het gevolg zijn eener allergeweldigste persing van het zee- 

 water, gelijk alleen op zeer groote diepten plaats heeft. Zelfs lucht- 

 ademende dieren kunnen daaraan derhalve een tijd lang weerstand bieden. 



Wat de visschen aanbelangt, zoo bestaat er in de Portugeesche zee, 

 tegenover Setubal , reeds lang eene visscherij van haaien , die aldaar 

 uit eene diepte van meer dan 750 meters worden opgehaald. Haaien 

 echter missen eene zwemblaas , en zoo kan het dus ook , om reeds 

 boven aangevoerde redenen, minder verwonderen dat zij nog op die 

 diepte , en wellicht grootere , zich ophouden. Het zelfde geldt van verschei- 

 dene soorten van Platvisschen (Pleur onectoiden). Aan de Noorweegsche 

 visschers was het reeds lang bekend dat een soort van Schol [Platessa 

 borealü) en van Heilbot {Hippogloss7is pinguis) diepten van meer dan 600 

 meters bezochten. Doch ook enkele soorten van Kabeljauwachtige visschen 

 {Molva abyssorum, Brosmius brosme) , dus visschen die een zwemblaas 

 hebben, worden daar aangetroffen, even als de prachtig scharlaken 

 rood gekleurde Sebastes norvegicus , die eene aanmerkelijke grootte be- 

 reikt, en op geringere diepten ook in de Poolzee bij Groenland voor- 

 komt, waar zijne rugstekels door de Eskimo's als naalden gebruikt worden. 



Veel talrijker echter zijn de verschillende klassen van ongewervelde 



