28 DE DIEPTEN DER ZEE EN HARE BEWONERS. 



van vorm veranderen, zich uitzetten en inkrimpen, verlengselen 

 uitzenden en deze weer terugtrekken. Die verlengselen, gewoonlijk 

 met den naam van pseudopodiën onderscheiden, treden bij de Fora- 

 miniferen, als fijne draden, hetzij alleen uit de opening der schaal 

 of bovendien uit talrijke gaatjes in de wanden van deze naar 

 buiten. 



De bodem der zee nu is niet alleen op zeer vele plaatsen dicht be- 

 dekt met zulke Foraminiferen-schalen , waaronder vooral die van Glo- 

 bigerinen (plaat , fig. 8 en 9) talrijk zijn , maar deze vormen daar zelfs 

 dikke lagen. Werkelijk heeft aldaar nog eene dergelijke vorming van 

 kalklagen plaats, als waardoor in lang verleden tijden andere kalk- 

 lagen ontstaan zijn , die thans zich als rotsen hoog boven de zee ver- 

 heffen, en waarvan het krijt het opmerkelijkste voorbeeld is. Inderdaad 

 kan men zeggen, dat de krijtformatie nog tegenwoordig op den bodem 

 des oceaans steeds voortgaat. 



Maar in het oceaanslib vindt men nog een ander wezen van nog merkelijk 

 eenvoudiger maaksel dan dat der Foraminiferen. Dit slib heeft meestal eene 

 zekere kleverigheid ; de kleine deeltjes waaruit het is zamengesteld, — hetzij 

 dan het mikropisch fijne rotsgruis , of de overblijfsels van Foraminife- 

 renschelpjes , van Eadiolariën, de zeer kleine brokstukjes van schelpen 

 van weekdieren, van schalen en stekels van Echinodermen , enzv. — 

 worden als het ware samengeklonterd gehouden door eene zeer weeke 

 organische stof, die zich hier en daar ook meer geïsoleerd vertoont. 

 Zij heeft dan het voorkomen van een vormloos slijm , met daarin ver- 

 spreide uiterst kleine korreltjes, en grootere uit koolzuren kalk zamen- 

 gestelde lichaampjes (zie de plaat fig. 13 en 14). Dit vormeloos slijm 

 heeft van huxley den naam van Bathybius ontvangen. Alhoewel vorm- 

 loos, is het niet levenloos. Het vertoont zamentrekkingen en inkrim- 

 pingen. Met één woord het is sarcode of protoplasma, het is levende 

 zelfstandigheid in hare grootste eenvoudigheid. De daarin voorko- 

 mende kalklichaampjes , die meerendeels bestaan uit twee door een 

 kort halsje vereenigde bolle schijfjes, zijn met den naam van '*cocco- 

 lithen" bestempeld. Zij komen ook wel vereenigd voor en vormen 

 dan min of meer bolvormige klompjes , die men "coccosphaeren" 

 heeft genoemd. 



Het voorkomen van dergelijke lichaampjes in het krijt was reeds 

 in 1836 door ehrenberg ontdekt, die hen echter toen eenvoudig "krys- 

 talloiden", later in 1854 (in zijne Microgeologie) Discoplea noemde. 



