METAAL-BAHOMETERS. 35 



kende kwikbarometer. Deze toch, zooals die door torricelli in 1643 het 

 eerst is samengesteld, bestaat zoo als wij weten uit eene tamelijk lange 

 glazen buis, minstens 80 centimeters lang, van boven toegesmolten , 

 van onderen staande in of verbonden aan een bakje van grooteren om- 

 vang , of wel van onderen omgebogen ; dan — hetzij eenvoudig Uvormig 

 met twee armen van zeer ongelijke lengte, — hetzij de kortere arm 

 eindigende in een bolletje of cylindertje, — een reservoir, waarin het 

 kwik zich kan verzamelen ; — in elk geval deze kortere arm of het on- 

 derste einde open. 



Het ligt voor de hand , dat dit werktuig al zeer lastig te vervoeren is. 

 Vooreerst reeds is het breekbaar , vervolgens kan het kwikzilver, waarmede 

 de buis gevuld is , al licht uit den open korteren arm uitvloeien , — de 

 buis kan , behalve door het transport , reeds breken door het stooten van 

 het kwik tegen het toegesmolten einde; — eindelijk, boven het kwik in 

 den langen arm moet zich een volkomen luchtledig bevinden (hoe dit 

 bij de vervaardiging van den barometer wordt verkregen doet voor het 

 oogenblik niet tot de zaak) , en al blijft de buis heel , en al vloeit geen 

 kwik weg , dan kan als derde ongeluk lucht langs het kwik daar boven 

 geraken , en ééne enkele luchtbel maakt het werktuig geheel onbruikbaar. 



Vele en velerlei inrichtingen waren dan ook al lang door verschillende 

 geleerden en werktuigkundigen aangegeven en beproefd om den kwik- 

 barometer, met behoud van de grondinrichting , meer vervoerbaar te 

 maken; en wel voornamelijk werd dit van uiterst veel belang, toen 

 de barometer door perrier in 1648 was gebezigd tot meting der hoogte 

 van den Puij de Dóme en daardoor de bruikbaarheid van het instru- 

 ment voor dit doel, door pascal aangegeven, was bewezen. Dit alles is voor 

 ons hier slechts een deel der geschiedenis , en het zij daarom voldoende 

 eenvoudig eene herinnering te geven aan den kevelóaromeóer van de luc 

 en van gaij-lussac, — den scheepsbarometer van naiknE, — de reis- 

 barometers van goedeking en fortin , — voorts de baroskopen van prechtl 

 en van caswell, meer bepaald voor hoogtemetingen bestemd, — den 

 sympie someter voor scheepsgebruik enz. enz. , allen wel of reeds door 

 de praktijk veroordeeld, of enkele nog vooral voor wetenschappelijke 

 onderzoekingen in gebruik. 



Ook aan de mindere waarneembaarheid der veranderingen in de 

 hoogte der kwikkolom, vooral bij geringe verandering in de luchtdruk- 

 king, heefU men herhaaldelijk getracht te gemoet te komen. Zoo gaf 

 onze HUYGENS den welbekenden controleur ^ hick den wiel- of wijzer- 



3* 



