44 METAAL-BAROMETERS. 



aan het verschil in drukking bij twee verschillende waarnemingen, 

 maar ook de absolute afwijking van het normaal- of middengetal. 

 Om dat te kunnen doen met den metaalbarometer moet vooraf 

 proefondervindelijk de stand der doos bepaald worden; — het is on- 

 mogelyk de afmetingen enz. zelfs slechts van twee ketels zóó juist te 

 maken , dat men zich daarop zou kunnen verlaten ; — daar let men 

 dan ook bij de vervaardiging niet op, al worden ook de bepaalde 

 grootten in het algemeen bewaard, maar elke barometer wordt naar 

 eenen kwikbarometer geregeld. Dan alvorens dit punt verder te behan- 

 delen, willen wij liever ^eerst de tweede soort van metalen barometers 

 beschreven, de eigenlijk zoogenaamde metallieke, daar zoowel het ge- 

 noemde bezwaar als vele andere , die wij nog zullen moeten opsommen , 

 aan beide soorten evenzeer gemeen zgn. 



De metallieke barometer door bourdon , kort na den aneroïde barometer 

 het eerst samengesteld , bestaat wezenlijk uit eene gebogen koperen buis 

 A C B fig. 7 (zie vorige bladz.) , in één punt C onbewegelijk opgehangen , 

 terwijl de beide einden A en B bewegelijk zijn en door hefboompjes 

 D E verbonden aan den getanden boog G , die bij F om zijne as be- 

 wegelijk is. Deze boog dient alleen om de beweging, welke de beide 

 einden A en B bij het meer of minder tot elkaar naderen maken zou- 

 den, door middel van een rondsel H op den wijzer over te brengen, 

 daardoor dus al weder de beweging te vergrooten en de aflezing te 

 vergemakkelijken. 



De buis zelve heeft in doorsnede den vorm, die in fig. 8 is afgebeeld 

 (zie volgende bladz.) ; deze is namelijk zeer plat elliptisch. Wordt zulk 

 eene buis aan beide einden luchtdicht gesloten en luchtledig gemaakt, 

 dan zullen door de drukking der buitenlucht de beide gesloten uitein- 

 den daarvan naar elkaar toe worden gedrukt en elkander naderen. Dit 

 zal voor iedereen begrijpelijk zijn, die in aanmerking neemt dat het 

 naar buiten gekeerde vlak van den hollen ring noodzakelijk grooter 

 is dan het binnenvlak, en dus de luchtdrukking op het eerste over zgn 

 geheel evenzeer grooter dan die op het tweede. Vermeerdert nu die 

 drukking, terwijl de ruig luchtledig blijft, dan gaan de uiteinden nog 

 een weinig meer naar elkander toe ; vermindert daarentegen de drukking 

 der buitenlucht, dan gaan zij door de veerkracht van het metaal een 

 weinig verder van elkander af. 



Zoo als wg zien is de samenstelling van deze laatste soort vrij wat 

 eenvoudiger dan die der aneroïdes , en oppervlakkig oordeelende zou 



