52 EEN MERKWAARDIG PLEKJE, 



naar den vrij gaven toestand, waarin zich het gebit bevindt, van 

 middelbaren leeftijd was. Op het achterste gedeelte van den schedel 

 vindt men een likteeken, vermoedelijk veroorzaakt door een houw, en 

 een puntig , beenig uitwas. Men vond bij het geraamte geen spoor van 

 wapenen of wapenrusting , noch ook eenig overblijfsel van een doodkist. 



Door de zorgen van den archivaris der gemeente Delft Mr. J. bou- 

 ten dam werden de gevonden beenderen allen aan Prof. zaaijer te Lei- 

 den gezonden, ten einde te beproeven, of een nauwkeurig anatomisch 

 onderzoek iets naders omtrent hun vermoedelijken ouderdom, den 

 volksstam , waartoe het individu , waarvan zij afkomstig waren , behoorde , 

 den vermoedelijken oorzaak van zijnen dood enz. zou kunnen aan het 

 licht brengen. De resultaten van het onderzoek van Prof. zaaijer (mede- 

 gedeeld in de Delftsche Courant van 29 Mei) waren: dat het voorkomen 

 van de beenderen het waarschijnlijk maakte (maar vooral niet meer) , 

 dat zij op verre na zoo oud niet zijn, als men aanvankelijk meende; 

 dat uit de aanwezigheid van wortels van planten in sommige gedeelten 

 van den schedel op te maken viel, dat het geraamte niet altijd op 

 eene aanzienlijke diepte beneden den beganen grond heeft gelegen; dat 

 men van de beenderen met zekerheid kon zeggen, dat zij van een 

 krachtig man, van eene lengte van 1,7 a 1,8 meter en ongeveer 40 

 jarigen leeftijd afkomstig zijn; en dat eindelijk de schedel bij het 

 opgraven door de spade zoozeer beschadigd was, dat het onmogelijk 

 was om te bepalen van welk volk of ras hij afkomstig is, iets, dat 

 bij geheel onbeschadigde schedels, wanneer men slechts over één exem- 

 plaar te beschikken heeft, reeds hoogst bezwaarlijk is. 



Daar het anatomisch onderzoek van Prof. zaaijer er derhalve niet 

 toe had kunnen leiden, om eenige zekerheid te verkrijgen omtrent den 

 tijd, welken het geraamte in den grond had doorgebracht, vestigde ik 

 na mijne terugkomst te Delft in een ingezonden stuk in de Delftsche 

 Courant van 1 Juni de aandacht op eene cJiem.iscJie wijze om den ouder- 

 dom van beenderen te bepalen, die hier wellicht betere resultaten kon 

 opleveren. Volgens analysen van berzelius bevatten versche beenderen 

 33 percent stikstof houdende dierlijke stof. Vogelsang heeft bevonden, 

 dat beenderen, sedert 1100 jaren begraven, slechts sporen van dierlijke 

 stof bevatten, zoodat gemiddeld 3 percent dierlijke stof in elke eeuw 

 verloren schijnen te gaan. ' Een stukje van het scheenbeen van het 



' Zie over deze methode om deu ouderdom van beenderen te bepale», Album der 

 natuur, 1862, Wetenschappelijk bijblad bldz. 31. 



