EEN MERKWAARDIG PLEKJE. 



55 



Thans zullen wij overgaan tot de waarschijnlijke oorzaak van het 

 verschijnsel. Daartoe nemen wij aan dat zich onder het erf van van 

 DER KOOY op zekere diepte een vaste , dichte , voor gas en water on- 

 doordringbare kleilaag («) bevindt. Onder deze kleilaag strekt zich eene 

 laag grof kwartszand (b) uit. Onder de laag {b) bevindt zich eene derde 

 laag (c) , die uit veen bestaat. Bij de vorming van dit veen heeft 

 zich eene groote hoeveelheid gas ontwikkeld , die wegens de kleilaag 

 (a) niet kon ontwijken, evenmin als het zich in de lagen {b) en [c) 

 bevp.tte water. Die groote hoeveelheid gas, die bij de voortgaande 

 rotting steeds vermeerderde, veroorzaakte eene aanzienlijke drukking. 

 Nu weten wij , dat bij aanzienlijke drukking water meer gas oplost , 

 dan bij de gewone drukking van den dampkring; het water onder de 

 laag (a) werd dus oververzadigd met gas. Zoodra nu de laag (a) door 



de Norton-pijp doorboord was, werd het water door de drukking van 

 het gas naar boven gedreven en spoot als een kolossale fontein uit de 

 pijp op. Het nam hierbij kwartszand uit de laag {b) mede, ' en lang- 

 zamerhand vormde zich aldus rondom het ondereinde van de pijp eene 

 holte of ketel {d). Doordat het gashoudende water nu eenen uitweg 

 had, verminderde langzamerhand de drukking en was ten laatste nog 

 maar even groot genoeg om het water over den rand van de pijp te 

 doen vloeien. Zoodra het water echter over den rand van de pijp 

 vloeide, geraakten de opstijgende waterdeeltjes, die zich op eenigen af- 

 stand beneden de opening van de pijp bevonden, op eens onder min- 

 dere drukking en konden dus minder gas opgelost houden. Vandaar eene 



' De bij het eerste opspuiten medegevoerde grond bestond voornamelijk uit kwartszand. 



