56 EEN MERKWAARDIG PLEKJE. 



plotselinge gasontwikkeling in de pijp zelve , waardoor het boven gelegen 

 water als door een plotselingen stoot met kracht uit de buis werd ge- 

 worpen. Door dit uitwerpen geraakten ook de nog lager gelegen wa- 

 terdeeltjes plotseling onder geringer drukking, waardoor nieuwe gas- 

 ontwikkeling, nieuwe stoeten en uitwerping van water plaats vonden, 

 en zoo ging het voort totdat het water , dat zich in de pijp en in de 

 holte of ketel bevond, tot een bepaald peil was uitgeworpen. Daarna 

 trad eene periode van rust in, gedurende welke de ketel en pijp zich 

 weder langzamerhand met water vulden, dat, onder de geringere 

 drukking waaraan het aldaar was blootgesteld, voortdurend gas ont- 

 wikkelde en wel des te meer , naar mate het hooger in de buis steeg , 

 van wege de grootere dikte der ontwikkelende waterlaag. Zoo ontwik- 

 kelde zich ten laatste zoo veel gas, dat men het weder aan kon ste- 

 ken; daarna begon het water weder schuimende en borrelende over 

 den rand der pijp te vloeien en eene nieuwe uitbarsting, als ik het 

 zoo eens noemen mag, greep plaats. De tijd tusschen twee achtereen- 

 volgende uitbarstingen hing natuurlijk grootendeels af van de geza- 

 menlijke grootte van den ketel en de pijp, die gedurende de periode 

 van rust moesten gevuld worden. De ruimte in de pijp nu bleef steeds 

 even groot, maar die in den ketel nam toe, daar bij elke uitbarsting 

 zanddeeltjes werden medegevoerd ; vandaar het langzaam toenemen 

 van den duur der perioden van rust. ^ Intusschen nam het verschijnsel 

 meer en meer in intensiteit af en zou eindelijk van zelf volkomen 

 opgehouden zijn , zoodra al het water in de lagen (ö) en (c) niet meer 

 gas opgelost bevatte dan het bij 1 athmospheer drukking opgelost hou- 

 den kan. Zoover is het echter voor 15 September niet gekomen, daar 

 nog voortdurend gasontwikkeling plaats greep. Echter was de drukking 

 reeds zoozeer verminderd, dat het water niet meer tot aan den rand 

 der pijp kon worden opgevoerd. 



Op deze wijze kan men zich van het verschijnsel volkomen reken- 

 schap geven. 



' Deze toeneming vindt natuurlijk gedeeltelijk ook hare verklaring in de spanning van 

 het gas in de lagen beneden {a), die meer en meer afnam, naarmate er reeds meer 

 gas was, 



