58 DE KLEURING VAN HET WATER IN DE NOORDELIJKE IJSZEE. 



ken elk jaar weder voor. Somtijds is de overgang van blauw tot groen 

 door tusschentinten over eene ruimte van 3 of 4 zeemijlen nauwe- 

 lijks te merken ; dan weder kan men de grens tusschen de verschillend 

 gekleurde wateren duidelijk zien. De ondoorzichtigheid van het water is 

 op sommige plaatsen zoo sterk , dat voorwerpen , slechts eenige voeten 

 beneden de oppervlakte , niet gezien kunnen worden. John davis merkte 

 op, dat het water in de streek, die naar hem genoemd wordt, "zwart 

 en stinkend was als in een stilstaanden poel." 



Deze plekken gekleurd water worden door ontzaglijke zwermen van de 

 kleine diertjes bezocht, waarmede de groote Groenlandsche walvisch {Ba- 

 laena mysticetus L.) zich alleen voedt. Dit feit is den walvischvaar- 

 ders welbekend , en dus wordt het zwarte water ijverig door hen op- 

 gezocht , omdat zif weten , dat daarin het voedsel van hun wild te vin- 

 den is en derhalve naar alle waarschijnlijkheid het dier zelf ook. Op 

 grond van deze waarnemingen schreef kapitein scoresby de oorzaak 

 van de kleuring toe aan de aanwezigheid van ontzaglijke massa's van 

 medusen in de zee. Zijne verklaring heeft tot hiertoe bij alle natuur- 

 onderzoekers bijval gevonden. 



Toen BROWN in 1860 het water der Groenlandsche zee mikrosko- 

 pisch onderzocht , vond hij , dat men niet alleen in deze gekleurde wa- 

 teren verbazend groote zwermen van dierlijke wezens vindt , maar dat deze 

 ook bijna alleen binnen die ruimten beperkt zyn. Hij merkte echter ver- 

 der op , dat de verschillende kleuring niet van '^deze medusen komt , 

 maar van de aanwezigheid van ontzaglijke massa's van nog kleiner 

 voorwerpen van een schoone, kiezelschalige , parelsnoervormige dia- 

 tomee. Zelfs wanneer uit de eene of andere oorzaak de medusen naar 

 beneden zonken , bleef het bovenwater gekleurd en vol diatomeën. Deze 

 diatomeën bevatten eene bruinachtig groene korrelige zelfstandigheid, 

 die aan de diatomee en daardoor weder aan de zee die eigenaardige 

 kleur geeft. Overal waar het groene water voorkwam , herbergde de 

 zee diatomeën in oneindigen overvloed, terwijl het in het blauwe 

 water niet gevonden wordt. Deze ^diatomeënzwermen schijnen geene 

 zeer groote diepte te bereiken, want in water op 200 vademen diepte 

 vond men ze niet. Ook verdwenen zij wel eens op plekken, waar het 

 water aan de oppervlakte kort te voren van hen wemelde, en stegen 

 dan weder na eenige uren omhoog. 



Bovendien bleek het , dat deze diatomeën zich gedurende den winter 

 in ongeloofelijke menigte aan de benedenzijde van de ijsmassa's ophoo- 



