DE AARD, OMVANG EN STREKKING DER NATUURWETENSCHAP. 85 



het niet de wetenschap der natuur, die ons al die middelen verschaft, 

 die ons leert ze op de beste wijze te bereiden, op veelzijdige wijze ze 

 weet toe te passen, en ons overal en ten allen tijde bij onze werk- 

 zaamheden zoowel als bij onze uitspanningen , hulpvaardig ter zijde staat ? 



Waar zoude ik beginnen en waar zoude ik eindigen , als ik den in- 

 vloed wilde schetsen, dien de kennis der natuur op ons geheele leven 

 uitoefent? Reeds voor wij bewustheid verkrijgen genieten wij in ruime 

 mate de voordeelen die de wetenschap aanbiedt , en de mensch wordt 

 er zoo aan gewoon, dat hij schier onbewust de tallooze zegeningen 

 blijft genieten, die eene ontwikkelde natuurkennis hem aanbiedt, en 

 niet zelden in ruime mate ze geniet zonder ze te erkennen. 



Wij behoeven intusschen niet door te dringen in de kennis der na- 

 tuur om er van overtuigd te worden hoezeer wij allen, ook zonder 

 natuurkenners te zijn, door hare kennis gebaat worden, en wij behoe- 

 ven slechts onzen toestand te vergelijken met dien van min ontwikkelde 

 volken, of ons in vroegere tijden terug te denken, en ten allen tijde, 

 en van alle zijden valt het ons in 't oog, wat wij aan haar hebben 

 te danken. 



Meende men vroeger dat het om gevoed te worden genoegzaam was 

 eene zekere hoeveelheid spijze te genieten, de wetenschap heeft geleerd 

 dat men niet alleen op de hoeveelheid , maar ook op de soort van voed- 

 sel moet letten; want bij de onophoudelijke stofwisseling is het noodig 

 dat voor alle verbruik vergoeding in de voedselstoffen voorhanden zij. 



Licht en warmte , welke belangrijke prikkels zijn zij voor het men- 

 schelijke leven , en hoeveel hebben de kunstmatige verlichting , waardoor 

 wij het nachtelijk donker weten te verdrijven, en de kunstmatige ver- 

 warming, die ons in den barren winter eene aangename zomertempe- 

 ratuur doet genieten, aan de vorderingen in de natuurwetenschap te 

 danken ! 



Hoe vele hoogst belangi'ijke toepassingen voor verschillende werkzaam- 

 heden des maatschappelijken levens, zijn wij verschuldigd aan de toe- 

 passing der stoomkracht en welken verbazenden invloed heeft zulks 

 niet op onze werkzaamheden en onderling verkeer uitgeoefend! Nog 

 geen drie vierden eener eeuw is het geleden dat fulton met de eerste 

 stoomboot eene proefvaart deed op de wateren van een der breede 

 stroomen der nieuwe wereld. Nu doorkruisen tallooze stoom vaartuigen 

 alle zeeën en meren , rivieren en kanalen der aarde en bevorderen 

 overal handel en nijverheid en een gemeenschappelijk verkeer. 



