DE LOCHEMSCHE BERG EN ZIJNE OMGEVING. 101 



uit den ouden tijd. Waarschijnlijk was ook deze kuil oudtijds een leemgroef , 

 doch reeds verlaten in een tijd toen het volksbijgeloof nog in volle 

 kracht was. Hoe dit zij , de kuil of liever het valleitje is nagenoeg ge- 

 heel begroeid , en de steile wanden zijn met dennen en eiken bekleed. Niet 

 ver van deze plaats vindt men nog in het digtst van het eikenhout 

 de overblijfsels van een zoogenaamden heksenkring , een soort van wolfs- 

 klauw {Lycopodium Chamaecyparissus) met regtopstaande cypres-ach- 

 tige takjes en langgesteelde gele vruchtjes. Deze plant heeft een langen 

 kruipenden wortel , die meestal een wijd uitgespreiden cirkel vormt , 

 zoodat het schijnt alsof dit gewas in een kring gekweekt is. De oorzaak 

 van deze groeiwijze is nog niet genoegzaam verklaard. Ook vele soorten 

 van paddestoelen , vooral die van het geslacht Agaricus , groeijen in krin- 

 gen, die eveneens als heksenkringen by het volk bekend zijn. Voor 

 deze is evenmin een op naauwkeurig onderzoek berustende verklaring 

 van het verschijnsel gegeven : de ontkieming en ontwikkeling der kryp- 

 togamen is op verre na nog niet volledig onderzocht; eerst in den 

 laatsten tijd is ontdekt dat zij in haren vroegsten toestand zekere ont- 

 wikkelingsperioden doorloopen, waarvan later geen spoor meer over- 

 blijft. Wat wij de paddestoelen noemen , zijn eigenlijk niets anders dan 

 de gesteelde vruchtjes van een onderaardsch gewas , dat als lange schim- 

 melige draden zich onder de oppervlakte uitbreidt en waarin waar- 

 schijnlijk het bevruchtingsproces plaats heeft, waarvan de zoogenoemde 

 paddestoelen de gevolgen zijn. Dit geeft echter omtrent de heksenkringen 

 bij de Lycopodiums geene verklaring , daar deze planten hooger ontwik- 

 keld zijn en wortels, stengels en bladen hebben. 



Doch niet alleen van de kryptogamen, ook van de overige planten 

 is onze gewone voorstelling zeer onvolkomen. Als wij een breedgetakten 

 woudboom bewonderen, vergeten wij gewoonlijk dat wij maar eene 

 helft zien en wel niet eens de belangrijkste helft. De andere helft, als 

 wortel onder de aarde verborgen, vormt met de kroon eene tegenstel- 

 ling en tevens een evenwigt. Gelijk de stam met tallooze takken en 

 twijgjes in den dampkring, zoo dringt de wortel met zijne onnoemelijk 

 vele vezeltjes in den bodem ; gelijk de blaadjes in het zonlicht het 

 voedsel voor de plant bereiden , zoo zuigt de wortel dat voedsel uit 

 den bodem; gelgk het bovenaardsche gedeelte ademhaalt, zoo haalt 

 ook de wortel adem ; doch in beider werking is een gi'oot verschil. De 

 bladen nemen overdag koolzuur op en ademen zuurstof uit , de wortel 

 ademt dag en nacht zuurstof in en koolzuur uit, evenals de dieren. 



