102 DE LOCHEMSCHE BERG EN ZIJNE OMGEVING. 



De wortel is de steun der plant en verzamelt voor haar het voedsel; 

 in zijn levensverschijnselen doet hij ons aan het dierlijke leven denken ; 

 hij is niet minder belangrijk voor het leven der plant dan de stam 

 en de bladen, en elke voorstelling die wij ons van een plant ma- 

 ken, zonder den wortel in aanmerking te nemen, is onvolkomen en 

 onjuist. — '■''OurlifGistwofold^^ — ook de planten kunnen deze woorden 

 van BYRON op zich toepassen. 



Eenige jaren geleden waren op verschillende punten van de Lochem- 

 sche heuvels nog heksenkringen aanwezig; doch hoewel ik met zorg 

 alle gedeelten heb onderzocht , mogt ik slechts het enkele reeds ge- 

 noemde overblijfsel tusschen het eikenhakhout terugvinden; een over- 

 blijfsel , waarin men te naauwernood den heksenkring kon herkennen. 

 Waarschijnlijk heeft de toenemende dennenaanplanting de heksenkringen 

 verjaagd. Ook de heksen schijnen hier zelfs in de herinnering van het volk 

 verdwenen ; alleen de namen heksenkrans en wittewivenkuul leven nog. 

 Maar ook die namen zeggen niets meer. De goden van Germanië zijn den 

 weg gegaan van de goden van Griekenland , en zelfs de bittere beschim- 

 ping, die zij van de christenen moesten verduren en waardoor het ge- 

 loof aan heksen eigenlijk eerst is ontstaan , — is vergeten. — De men- 

 schen zijn zeer vooruitgegaan; of zij echter thans zooveel beter zijn 

 dan vroeger, durf ik niet beslissen. De heidensche Germanen vochten 

 veel en dronken veel bier , — en de christelijke 



Het landvolk in deze streken is eenvoudig en goedhartig, welligt 

 minder ontwikkeld dan de Hollandsche landbouwers, en over het al- 

 gemeen nog doordrongen van een geest van eerbied en gehoorzaamheid 

 voor hunne landheeren. Over dit gedeelte van Gelderland ligt nog een 

 middeneeuwsch waas, dat men in Holland te vergeefs zal zoeken. In 

 Holland buitenplaatsen meestal van geringen omvang, hier kasteelen 

 met groote rentegevende goederen, wier bezitters gewoonlijk zomer en 

 winter op hunne goederen blijven, en in het bestuur daarvan een 

 werkdadig aandeel nemen. 



De aartsvaderlijke toon , die in Lochems omstreken over 't algemeen 

 nog bij de landbouwende bevolking heerscht, maakt op den vreemden 

 bezoeker een aangenamen indruk. Alle menschen en kinderen op den 

 weg groeten u; gaat gij bij toeval denzelfden weg, dan maakt de boer 

 alligt een praatje , waarin hij toont , in 't geheel niet dom of onbe- 

 schaafd te zijn. De beleefdheid gaat zelfs zoover, dat geen arbeider op 

 een buitenplaats het huis zal voorbijgaan zonder te groeten, ook al 



