DE LOCHEMSCHE BERG EN ZIJNE OMGEVING. 103 



weet hij dat de bewoners afwezig zijn. Dit is wel een overblijfsel van 

 de lijfeigenschap , doch dat het vrijheidlievend gemoed niet hindert , omdat 

 het een vorm is, een symbool van eerbied voor de maatschappelijke 

 orde, — en ook het vereenzelvigen van de persoon met zijne bezit- 

 ting, wel beschouwd, nog zoo dom en slaafsch niet is als het wel 

 schijnt. 



In de nabnurschap der HoUandsche steden is de landman, schoon 

 goedhartig, niet zoo beleefd, waarschijnlijk omdat hij aan het zien 

 van "heerschappen" te zeer gewend is, en er onder het heerschappelijk 

 uiterlijk maar al te veel karakters huizen, die hem alle beleefdheid 

 doen vergaan. 



Niet ver van de Lochemsche heuvels slingert de Berkel met tallooze 

 kronkelingen door de vlakte , een riviertje dat aan tweemaal de breedte 

 eener gewone sloot, een aanzienlijke lengte en sterke strooming paart. 

 Zijn nabijheid is steeds door veenplassen en moerassen gekenmerkt. 

 Wilde bosschen vindt men hier niet; behalve op de heidevelden draagt 

 de bodem het kenmerk van eeuwenlangen invloed des menschen. 



Op de bouwlanden vond ik weinig korenbloemen (bij Lochem trem- 

 zen) en klaprozen, doch zooveel te meer de kleine hardbloem [Scleran- 

 thus perennis) , een plantje dat somtijds als een digte zode den grond 

 onder de rogge bekleedt , en de gele hennepnetel (hier dauwnetel) {Ga- 

 leopsis ochroleuca). De bleeke duizendknoop {Polygonum lapath'fohum), hier 

 reek genoemd , met zijn witachtige bloemaren is mede niet zeldzaam , 

 en het hanepootgras {Paniciim Crus galli), hier vogelvoet genoemd , steekt 

 menigvuldig zijn gevingerde aren uit de boekweit op. 



Evenals het Haagsche Bosch en de Haarlemmerhout, zijn de bosschen 

 in den omtrek van Lochem aangeplant en meestal kunstmatig aange- 

 legd, maar evenals in genoemde bosschen, kan men hier, te mid- 

 den van dien aanleg, de werking der oorspronkelijke natuur herkennen. 

 Ben der meest algemeene en kenmerkende planten van al de Lochem- 

 sche bosschen , tot zelfs op de hellingen der heuvels , is het zwarte wol- 

 kruid (Verbascum nigrum) met breede bladen en groote heldergele bloe- 

 men in lange aren. Een der kenmerken van deze plant zijn de fraaije 

 violette fi'anje-achtige vezeltjes, waarmede de meeldraadjes bezet zijn. 

 Zij is kleiner en minder wollig dan hare zuster, het gewone wolkruid 

 {V. thapsiforme), dat ik hier weinig vond. In Kennemerland daarentegen 

 komt deze laatste soort voornamelijk voor, de eerste niet. Onder de 

 schaduwrijke elzen van de bosschen achter het huis de Cloese, ziet 



