106 DE LOCHEMSCHE BERG EN ZIJNE OMGEVING. 



Wanneer de mensch een bosch laat zooals het is en slechts het hoogst 

 noodige opruimt, dan kan het door den tijd werkelijk eenigzins het 

 gemis aan ware natuur vergoeden. 



Maar wij zijn op de Cloese, wier begaafde en verlichte eigenaar ge- 

 voel heeft voor de natuur en zich wel wachten zal de adelaarsvarens 

 (dat ontuig in het oog der hakbazen) uit te roe^'en. De adelaars- 

 varen is de grootste onzer inlandsche varens en heeft zelfs een tro- 

 pisch aanzien. Op de Canarische eilanden is hij zeer overvloedig en 

 wordt uit de wortels of liever uit de benedenste gedeelten der sten- 

 gels een soort van meel bereid, waaruit men brood bakt. De naam 

 adelaarsvaren is ontstaan doordat in vroeger eeuwen een sterke 

 Duitsch-keizerlijke verbeelding in de doorsnede der stengels den dubbelen 

 adelaar meende te zien. — Een roofvogel — het beeld der bloeddor- 

 stige tirannie, helaas nog in onzen tijd in volle kracht. Het is of de 

 mensch, in weerwil der historie, nog altijd een verblinde voorliefde 

 koestert voor groote wereldrijken. Hij heeft eenmaal de Romeinsche 

 en Fransche adelaars aangebeden, hij aanbidt thans den Duitschen, 

 die voorzeker, even als de vroegere, den weg van alle adelaars gaan zal. — 

 Het is of de mensch in de voorwerpen der natuur steeds zijn eigene 

 ellende wil aanschouwen. — Wat mij betreft , ik hoop dat eenmaal de adc- 

 laarsvaren de graven der laatste wereldtirannen zal overschaduwen. 



Een ander, niet zoo hoog, doch niet minder schoon varen is het 

 zoogenoemde varenwijfke {Asplenium Filix femina)^ dat hier in groote 

 hoeveelheid langs de slooten groeit. Het is kennelijk aan zijn breed, 

 dofgroen loof en zeer fijne scherp geteekende insnijdingen, waardoor 

 men het van den groveren en ook hoogergroeijenden, minder sierlijken 

 mannetjes- of bosch-varen {Polystichum Filix mas) goed kan onder- 

 scheiden. In de meeste slooten groeijen deze varens aan den meest be- 

 schaduwden en minst door mensch of dier betreden kant ; zoo zijn hier 

 slooten, aan de eene zijde onder kreupelhout digt met varens bekleed, 

 aan de andere langs den beganen weg zonder een enkel exemplaar. 



Deze lage, vochtige bosschen worden hier en daar door zandige 

 heuveltjes afgewisseld , wier plantengroei een vriendelijker , lagchender 

 aanzien heeft. Hier groeijen tusschen de dennen de struik- en dopheide, 

 de groote blaauwe duivelsbeet {Succisa pratensis), het blaauwe klokje, 

 de tijm en talrijke boschbramen. Hoe geheel anders is hier de plan- 

 tengroei dan die der Kennemer binnenduinen , waarop deze hoogten 

 zoo veel gelijken! Daar ontbreken de heide en de klokjes, terwijl 



