108 DE LOCHEMSCHE BERG EN ZIJNE OMGEVING. 



aangenaam voorkomen hebben. — Zijn blaadjes zijn lederachtig , mirt- 

 acbtig en aromatisch riekend, zijn bloemen, in hoopjes bijeengeplaatst 

 klein en groenachtig. 



De gagel is in het oosten onzes lands op de diluviale gronden alge- 

 meen, in de lagere westelijke streken groeit zij zeer weinig, alleen op 

 enkele plaatsen aan den duinkant , zooals bij Bergen en op het eiland 

 Terschelling. 



Met den gagel groeijen hier in groot aantal de wolverlei {Arnica 

 montana) met hare goudsbloemachtige bloemen en de guldenroede 

 {Solidago Virgaurea) met lange, fraai gele bloemtrossen. — De wol- 

 verlei heet ook valkruid, woudkruid, heilige vrouwenkruid ; de gul- 

 denroede ook heidensch wormkruid. De duistere namen woudkruid 

 en valkruid wijzen op den voorchristelijken tijd, toen deze planten 

 zeker in hooge achting stonden ; wolverlei is zeker van oostelijken 

 oorsprong : in het zuid-duitsch beteekent wölferl , wölfeli wolfstand , 

 hetgeen welligt ziet op den vorm der vrachtjes ; doch evenmin als 

 van gagel en post, is de oorsprong dezer woorden volkomen zeker. — 

 Als eenmaal aan de wezenlijk belangrijke studie van de ontwikkeling 

 der Nederlandsche taal meerdere krachten zullen gewijd worden , kunnen 

 wij merkwaardige uitkomsten verwachten. De Nederlandsche taal is 

 welligt van al de Germaansche talen het zuiverst gebleven, en hare 

 eerste vorming uit de Oud-Germaansche talen moet een der aanlok- 

 kendste onderwerpen voor den taalgeleerde zijn. 



Borkulo heeft een Duitsche tint ; men vindt er in sommige naauwe 

 straten nog zeer oude huizen met de overhangende, veel uit houtwerk 

 bestaande gevels, die weinige uren oostwaarts in de vuile, maar schil- 

 derachtige Duitsche dorpjes algemeen worden. — Ik zeg "vuil", want 

 wie ooit over de Hollandsche grenzen Duitschland binnentreedt, is niet 

 getroffen over de vuilheid , de armoede , de verwelooze huizen , de kale 

 grootheid en afzigtelijke bedelarij , die men daar aantreft ? — Duitsch- 

 land, vooral het platteland, heeft steeds een ongunstigen indruk op mij 

 gemaakt , wat de huizen , de bewoners en de beschaving betreft , doch 

 ook Frankrijks en Engelands fabrie ksdistricten niet minder. Nergens 

 vond ik zooveel welvaart op het platteland en zelfs in de steden zoo- 

 veel algemeene ontwikkeling bij de burgers als in ons land. Ginds 

 zijn meer schreeuwende tegenstellingen tusschen te veel en te weinig, 

 die men hier, dank zij onzen nationalen geest, niet aantreft. 



Hier in den achterhoek van Gelderland begint de bodem de sporen 



