DE STRALENDE WARMTE EN HARE BETEEKENIS VOOR DE AARDE. 131 



dat de thermometer , wanneer de warmte op de eene glazen plaat viel , 

 aanmerkelijk steeg. De waterstraal , die steeds vernieuwd werd , kon niet 

 door geleiding warmte overbrengen aan den thermometer, maar de uit- 

 stralende warmte ging door den zich steeds vernieuwenden waterstraal 

 heen, en plantte zich onmiddellijk tot den thermometer voort. 



Bij eene andere proef gelukte het hem door eene bolle lens, uit ijs 

 vervaardigd, en waarmede hij de warmtestralen der zon in een punt 

 vereenigde , zooveel warmte te concentreeren , dat hij hout in dit brand- 

 punt kon doen ontvlammen. De warmtestralen gingen dus door de lens 

 heen ; deze slorpte ze niet op. Maakte hij de lens door middel van lamp- 

 zwart donker, dan werd de warmte geabsorbeerd en smolt de lens, in 

 plaats dat zij de warmtestralen onmiddellijk doorliet. 



Het meest afdoende bewijs voor de onmiddellijke voortplanting der 

 warmte door straling is hierin gelegen, dat ook daar, waar zich geen 

 middenstof bevindt , in het luchtledige , de stralende warmte zich evenwel 

 voortplant. Waar derhalve de overbrenging der warmte van deeltje tot 

 deeltje onmogelijk is, zien wij dat er toch voortplanting van stralende 

 warmte plaats heeft. Kümford heeft dit door een schoone proef bewezen. 

 Hij bevestigde in een glazen bol met zeer langen en dunnen hals een thermo- 

 meter zoodanig , dat de bol in de holte van den glazen ballon zich bevond. 

 Buis en ballon werden beide met kwikzilver gevuld. Nu keerde hij den 

 ballon in een vat met kwikzilver gevuld om en verkreeg een barometer, 

 waarin het kwikzilver niet hooger dan 760 millim. kwam te staan. Bo- 

 ven het kwikzilver smolt hij de buis af en had alzoo een luchtledigen 

 bol , waarin zich een thermometer bevond. Plaatste men nu dezen bal- 

 lon in warm water , of wel , liet men er een straal lichtende warmte 

 op vallen , dan steeg het kwikzilver onmiddellijk. Het kwik in den ther- 

 mometer rees zoo spoedig, dat er van voortgeleiding langs het glas 

 geen sprake kon zijn. De warmtestralen hadden zich dus onmiddellijk 

 door het luchtledige voortgeplant. 



Deze proeven leveren het bewijs , dat de stralende warmte de 

 eigenschap bezit zich onmiddellijk door het luchtledige of door zekere 

 middenstoffen heen voort te planten. In dit geval neemt zij alle eigen- 

 schappen van licht aan, waarmede zij ook dikwijls gepaard gaat. Wij zullen 

 later aantoonen, dat zij aan dezelfde wetten als het licht onderworpen is, 

 dat zij teruggekaatst, gebroken, gepolariseerd wordt en dat, zoo als 

 reeds vóór een twintigtal jaren melloni had bewezen , stralende warmte 

 en licht één zijn. 



9* 



