146 DE STRALENDE WARMTE EN HARE BETEEKENIS VOOR DE AARDE. 



zijn in de landen , waar deze dichter bij het zenith , dat wil zeggen , 

 meer loodrecht boven de oppervlakte van de plaats staat. 



De atmospheer vormt om de aarde een laag , waarvan men de dikte op 

 100 kilometers heeft geschat. Aan den equator doordringen de stralen, wan- 

 neer de zon in het zenith staat, deze luchtlaag in loodrechte richting , en ko- 

 men langs den kortsten weg op de aarde. Maar het is duidelijk , dat zij op 

 dien weg zooveel warmte verliezen , als verbruikt wordt om de lucht te ver- 

 warmen waardoor zij heengaan, en naarmate de zon naar den horizon 

 daalt , moeten de stralen eene grootere laag lucht doordringen en wor- 

 den des te meer opgeslorpt. Quetelet heeft berekend, dat slechts twee 

 derden van de warmte van de zon tot ons komen, wanneer zij in het 

 zenith staat. Indien men dus aan de grens van den atmospheer een 

 thermometer kon plaatsen, dan zou die een derde warmte meer aan- 

 geven dan wanneer hij zich in de onderste luchtlaag bevond. Poüillet heeft 

 op grond van proeven , die hij met zijn heliometer nam , de hoeveelheid 

 warmte berekend, die de aarde gedurende een jaar van de zon ont- 

 vangt. Hij vond dat , indien deze warmte gelijkelijk op alle punten 

 van de aarde verdeeld was, en, zonder dat er iets van verloren ging, 

 gebruikt werd om ijs te smelten, zij in staat zoude zijn een korst gs 

 te ontdooien, die de geheele aarde omgaf en die eene dikte van 

 30,89 meters zoude bezitten. Deze ontzaglijke hoeveelheid stralende 

 warmte door de zon aan de aarde toegezonden , is de eenige bron van 

 de warmte van sommige klimaten, waarop de inwendige warmte van 

 de aarde geen invloed kan uitoefenen , daar deze volgens de berekening 

 van FouRiER nauwelijks \'3o graad tot verwarming van den geheelen 

 aardbol bijdraagt. 



Voor het organische leven is de stralende warmte der zon van het 

 hoogste belang. De dieren hebben eene bepaalde hoeveelheid warmte 

 noodig om hunne functien te kunnen verrichten. Daalt de temperatuur 

 onder zekere grenzen, dan worden de bewegingen traag, de dieren 

 vallen in een staat van verdooving, en, zoo de temperatuur steeds 

 lager wordt, dan is de dood onvermij delyk. 



De dieren, die het vermogen bezitten hunne temperatuur constant 

 te houden, de zoogdieren en vogels namelijk , kunnen aan eene lage tempe- 

 ratuur weerstand bieden ; maar gedurende den slaap zijn zij genoodzaakt 

 eene schuilplaats te zoeken , ten einde zooveel mogelijk hunne afkoeling 

 tegen te gaan. Sommige dieren vervallen gedurende den winter in een toe- 

 stand van slaap , de winterslaap , waarbij hunne betrekkingsverrichtingen 



