152 OUDE WAARHEDEN MET EEN NIEUWE TOEPASSING. 



Ten eerste is 't klaar dat, — volgens het boven aangehaald ver- 

 schijnsel in "koud gekookt water" kan de lucht door uitkoken uit het 

 water voor een groot deel verdreven worden, — die hoeveelheid niet 

 van de temperatuur van 't water onafhankelijk kan zijn. Maar zelfs 

 wanneer men daarbij voegt dat die bepaling geldt voor eene tem- 

 peratuur van 0"C (het vriespunt van water) , dan nog : 2,5 liter lucht , hoe- 

 veel is dit ? Eene hoeveelheid , in maat , van zekere stof, is zoodra de tem- 

 peratuur bekend is, waarvoor die opgave geldt , eene bepaalde hoeveel- 

 heid, als die stof vast of drupvormig vloeibaar is. Maar voor eene 

 luchtvormige stof is zij volkomen onbepaald, zoo lang bij het volu- 

 men niet de dichtheid dier stof bekend is of, wat bij eene bepaalde 

 temperatuur op 't zelfde nederkomt, hare spankracht. Een liter lucht 

 weegt 1,3 gram bijna, als zij de gemiddelde spankracht bezit, waarop 

 zij in onzen dampkring wordt gevonden. Maar bij tienmaal geringere 

 spankracht weegt zij tienmaal minder, en bij een tienmaal grootere tienmaal 

 meer. Voor de bovengenoemde 2,5 liter dient dus de spankracht daar- 

 van voor elk geval bekend te zijn of opgegeven te worden. Dit nu is 

 gemakkelijk te doen; want deze is altijd gelijk aan die van de lucht 

 buiten het water, waarmede dit in aanraking is. Is dit dus onze ge- 

 wone dampkringslucht , dan is er in water , dat lang genoeg daarmede 

 in aanraking is geweest om zich, zoo als men het noemt, daarmede te 

 verzadigen, bijna 2,5 liter van die lucht opgelost. Heeft die aanraking 

 plaats gehad in een afgesloten ruimte , waarin de lucht verdicht werd 

 gehouden op b. v. driemaal de gewone spankracht, dan zullen er ook 

 van die driemaal dichtere lucht 2,5 liter in het water opgelost zijn, 

 of, wat op hetzelfde nederkomt, dit water bevat nu 3 x 2,5 of 7,5 

 liter lucht van gewone spankracht. Maar dit kan slechts zoo blijven 

 zoolang het aan diezelfde drukking blootgesteld blijft: stroomt het 

 uit het vat, waarin het paet de verdichte lucht in aanraking was, 

 dan laat het zooveel lucht ontsnappen als noodig is om wat er 

 nog in bevat blijft op de gewone dichtheid te brengen , of met andere 

 woorden : twee derden van de lucht , die het opgelost hield , worden nu 

 daaruit onder een kortstondige doch hevige opbruisching vrij. 



Wat wij hier beschreven is niets anders dan wat men ieder oogen- 

 blik kan zien gebeuren bij het uitschenken van zoogenaamd mineraal- 

 water, ook wel "spuitwater" genaamd. Het spuit dan ook met groote 

 snelheid uit de flesch, zoodra de kraan geopend wordt, hetgeen, als 

 men 't niet buitendien reeds wist, zou aantoonen dat het gas, boven 



