168 DE DOORBORING VAN DEN MONT CENIS. 



den ingenieur maus was opgevat en een deel van zijn plan uitmaakte. 

 De Italiaansche ingenieurs grandis , grattoni en sommeiller verscliilden 

 echter van den eerstgenoemde in de wijze waarop zij de beweegkracht 

 door den tuimel naar de boormachines overbrachten. Volgens hun ver- 

 nuftig plan werd het bergwater gebruikt, om door zijn val, in machi- 

 nes die we straks zullen verklaren , de dampkringslucht samen te persen 

 en in sterke ketels van geslagen ijzer te verzamelen. Deze saamge- 

 perste lucht zal door haar groote veerkracht iedere gelegenheid aan- 

 grijpen om zich weder uit te zetten en de gewone spanning te herne- 

 men. Daarom kan zij door lange buizen geleid worden naar ver af 

 gelegen punten , zonder op haren weg veel in spanning te verminderen , 

 on is zij op die punten in staat , even als de stoom in de gewone stoom- 

 machines, een zuiger voort te dry ven en daardoor allerlei werktuigen 

 in beweging te brengen. Men kan deze inrichting vergelijken met die , 

 waarbij het gas uit de fabriek door de straten eener geheele stad 

 wordt geleid, en het bij den Mont Cenis toegepaste denkbeeld heeft 

 wellicht in streken, die aan stroomen of beken gelegen zijn, nog een 

 schoone toekomst. Wellicht wordt later in zulke plaatsen de krachtdra- 

 gende lucht, even als gas of duinwater per kubieke meter aan kleine 

 en groote industrieëlen verkocht. Merkwaardig zijn in dit opzicht de 

 woorden, door graaf cavour in 1854 in het Sardinische parlement uit- 

 gesproken. "Men kan het vallende l)erg water veranderen in draagbare 

 kracht. Wij hebben in onze bergstroomen meer beweegkracht dan En- 

 geland bezit in zijne steenkoolmijnen , die de brandstof voor zijne stoom- 

 machines leveren moeten." 



Gaan wij thans na op welke wijze dat vallende water bij de werken 

 van den Mont Cenis de krachtdragende lucht of draagbare kracht als 

 het ware fabriceert. De machines die hiertoe in 1854 werden uitgevon- 

 den en van den aanvang af ten getale van tien aan de Italiaansche 

 zijde gewerkt hebben, dragen, naar het Fransche werkwoord compri- 

 mer , den naam van Schok- Compresseiirs (fig. 3). Zij bestaan in hoofd- 

 zaak uit een buis, die van een op de bergen aangelegd waterreservoir 

 afdaalt en bij A van een klep voorzien is, waardoor zij kan worden 

 afgesloten , maar ook in verband gebracht met een tweede buis die in 

 twee oploopende armen, beide door kleppen bij B en C sluitbaar, ein- 

 digt. De klep bij O sluit den toestel af van den ketel of het reservoir, 

 die een inhoud van 17 kub. meter bezit. Door middel van de buis M, 

 die met een kraan bij r voorzien is , heeft deze ruimte gemeenschap met een 



