174 DE DOORBORING VAN DEN MONT CENIS. 



gelden toevoer van water uit een op de teekening onziclitbaar buisje. 

 Dit water, bij T door een filtrum gezuiverd, bedekt de gesloten klep 

 A. Wanneer nu de waterkolom onder die klep hare daling aanvangt, 

 ontstaat er een gedeeltelijk luchtledig in den staanden cylinder , en de 

 atmospheer opent de genoemde klep. Het water vloeit met de lucht in 

 de ruimte C toe en stort van daar in den cylinder. Door de inrich- 

 ting blijft tevens de klep steeds vochtig , hetgeen tot de goede slui- 

 ting bijdraagt. 



Uit het bovenstaande is gemakkelijk af te leiden dat de pomp-com- 

 presseur bij lederen zuigergang een volumen lucht samenperst, bevat 

 in den staanden cylinder, waarheen zich de zuiger beweegt, terwijl 

 in denzelfden tijd de andere cylinder weder met buitenlucht gevuld 

 wordt. De buizen E brengen de gecomprimeerde lucht naar het reservoir. 



De pomp-compresseur verliest door de schadelijke wederstanden slechts 

 22'^/(, van het aantal arbeidseenheden (zie boven pag. 172) door de 

 waterraderen er op overgebracht. Daar deze zelf een nuttig effect van 

 75"/^ hebben, komt er nog niet 5973 van het door de rivier de Are geleverde 

 arbeidsvermogen ten bate van het doel des werktuigs. In dit opzicht 

 staat dus het samenstel van waterrad en pomp-compresseur beneden 

 den schok-compresseur , die 77"/^ nuttig effect heeft. Ten opzichte der 

 reparatie staat echter de pomp-compresseur veel hooger. Bovendien 

 zagen we reeds dat de omstandigheden aan de Fransche zijde des tun- 

 nels voor het gebruik der schok-compresseurs ongunstig waren. 



De pomp-compresseurs werkten aan het noordelijk tunneleinde ten 

 getale van twaalf. Ieder himner kon, met 16 slagen per minuut, da- 

 gelijks 1175 kub. meters saamgeperste lucht, van 6 atmospheeren, 

 verschaffen. 



De aldus door de twee soorten van compresseurs geleverde "kracht- 

 dragende" lucht werd door ijzeren buizen door den tunnel geleid naar 

 het boorwerktuig , of liever naar den wagen (fig. 5 M , N) , waarop vijf 

 tot acht boor werktuigen bevestigd waren. Zulk een boorwerktuig is op 

 zeer schoone , maar tevens saamgestelde wy ze ingericht , wanneer men 

 het ten minste in alle eigenaardigheden beschouwt. Hoofdzakelijk be- 

 staat het uit een zuiger, die in een cylinder van ongeveer 1 decimeter 

 wijdte en een halven meter lengte door de saamgeperste lucht wordt 

 heen en weder bewogen. Aan den zuiger is de boorstang bevestigd, 

 die daaraan tevens eene draaiende beweging ontleent, zoodat hierdoor 

 wordt nagebootst, wat anders de werkman verricht, die het breekijzer 



