194 ARIËRS, DUITSCHERS EN NEDERLANDERS. 



moederland verloren ging. Binnen zekere grenzen schijnen echter in 

 zulke gevallen wel degelyk geringere wijzigingen van den oorspronke- 

 lijken type te kunnen ontstaan. Vry algemeen zegt men , dat de 

 Yankee, die van ouder tot ouder in Noord-Amerika gevestigd is ge- 

 weest, iets eigenaardigs bezit in zijn voorkomen en lichaamsbouw, 

 dat hem als Yankee doet kennen, ja zelfs dat bij de oudste Engelsche 

 familiën in Australië iets dergelijks merkbaar begint te worden. Op 

 grond van deze en dergelijke waarnemingen bezit ik dan ook geen 

 vrijheid de absolute onveranderlijkheid der menschelijke stamtypen te 

 beweren; wat in eene opvolging van eeuwen, die buiten het bereik 

 van onze historische ervaring ligt, al of niet geschieden kan, durf 

 ik niet beslissen. 



En nu de psychische eigenschappen? Hier leert de ervaring, dat 

 inderdaad verschil van omstandigheden bij volken van denzelfden stam 

 verschil van verstandelijke en zedelijke hoedanigheden voortbrengt. 

 Engelschen en Yankees behooren, in volkenkundigen zin, ongetwijfeld 

 tot hetzelfde volk; intusschen loopt een verschil in psychische hoeda- 

 nigheden , in neigingen enz, tusschen hen duidelijk in 't oog. De Neger 

 in de Vereenigde Staten verschilt van dien in Afrika. Maar zonder 

 meer dergelijke voorbeelden op te zoeken, — het verschil, dat men 

 bij bekende cultuur-volken waarneemt in opvattingen, in denkwijze, 

 in de geheele richting, waarop zij zich op verstandelijk en zedelijk ge- 

 bied bewogen en bewegen , naarmate zij in vroegeren of lateren tijd 

 beschouwd worden , levert van die veranderlijkheid het bewijs. Evenzoo 

 kunnen twee takken van een en denzelfden stam , maar zich onder zeer 

 verschillende omstandigheden ontwikkelende , in den loop der tijden in 

 dit opzicht zeer ongelijk aan elkander worden. En, terwijl de opvoeding 

 en de geheele verstandelijke en zedelijke athmospheer, waarin het kind 

 in zulk eene stamafdeeling ademt, invloed zullen uitoefenen op den 

 aard zijner geestes-ontwikkeling , zoo is er ook geen reden om te be- 

 twijfelen , dat de in den loop der eeuwen verkregen psychische eigen- 

 aardigheden van zulk een stamafdeeling , of de aanleg daarvoor , eindelijk 

 van de ouders op de kinderen zullen overerven. 



Intusschen gaat ook hier de verandering nooit zóó ver, dat de oor- 

 spronkelijke eigenaardige aanleg van den stam geheel verloren gaat. 

 De grondtype van dien stam kan niet worden uitgewischt; de ver- 

 wantschap tusschen de uiteenloopende takken van denzelfden stam blijft 

 voor den opmerkzamen waarnemer steeds merkbaar terwijl aan den 



