196 ARlERS, DUlTSCHËRS EN NEDERLANDERS. 



en andere stammen bestaat, moge tot voorbeeld van de tweede wijze 

 dienen. De Franschen eindelijk kunnen tot zekere hoogte gelden als 

 voorbeeld van de innige wederzij dsche doordringing van meer dan 

 één stam. 



Het gezegde zal genoegzaam zijn om het ware begrip van nationaliteit en 

 stamverwantschap in het licht te stellen. Die volken bezitten eene natuur- 

 lijke zelfstandige nationaliteit , die in lichamelijke eigenschappen of althans 

 in verstandelijken en zedelijken aanleg en in hunne oorspronkelijke taal 

 verschillen van de andere volken , die hen omringen. Maar bovendien kun- 

 nen onderdeelen van eene natuurlijke nationaliteit door den gang, dien 

 hunne politieke en kultuurgeschiedenis hebben genomen , andere door den 

 invloed welken andere volken op hen uitoefenden, 't zij daarmede al 

 dan niet eene innige vermenging gepaard ging, zich op zoodanige 

 wijze ontwikkelen, dat zij eene zelfstandige nationaliteit vertoonen te 

 midden van hunne stambroeders , wier ontwikkelingsgang een andere 

 is 'geweest, of die vreemde invloeden niet of minder hebben onder- 

 vonden. 



Wanneer wij nu vragen, welke de weg is, dien men moet inslaan 

 om te weten te komen van welken stam een volk is en welke zijne 

 nationale verwantschappen zijn, dan blijkt reeds uit het voorgaande 

 dat men daarbij de aandacht behoort te vestigen op zijne lichamelijke 

 eigenschappen, op zijne geestes-hoedanigheden , op zijne oorspronke- 

 lijke taal. Intusschen ligt het in den aard der zaak dat , wanneer het de 

 vraag is , of een zeker volk tot deze , dan wel tot gene afdeeling van 

 een en hetzelfde ras, van eene en dezelfde natie behoort, het verschil 

 in lichamelgke eigenschappen zelden groot en in 't oogloopend, zelden 

 ook zoo standvastig zal zijn, dat daarop veel te bouwen valt. Aan 

 lichaamsbouw en schedel alléén den Sakser b. v. van den Zwaab te onder- 

 scheiden, zal zeker niet gemakkelijk zijn. Dat voorts bij eene beoor- 

 deeling van de verstandelijke en zedelijke eigenschappen van een volk 

 en van zijne taal de meest volkomen kennis van de omstandigheden, 

 waaronder zich het tegenwoordig karakter van dat volk en zijne te- 

 genwoordige taal hebben gevormd , en eene zeer groote omzichtigheid 

 noodig zijn, indien men daaruit iets aangaande zijne nationaliteit wil 

 besluiten , blijkt uit het reeds gezegde ten duidelijkste. Maar er bestaat 

 nog een hiilpmiddel , dat in de volkenkunde van 't grootst gewicht is 

 om de stamverwantschap van een volk te bepalen; het is zijne ge- 

 schiedenis, — ook zijne oudste gedenkstukken, zijne legenden en sagen, 



