212 A.R1EUS, DUITSCHERS EN NEDERLANDERS. 



rang ; de schaal sloeg daar meer en meer naar het Hoogduitsch over , 

 totdat eindelijk de bijbelvertaling van luther den doorslag gaf, en 

 het Boven-Saksische of Meisnische dialekt, met Nederduitsche elemen- 

 ten gemengd, verheven werd tot de algemeene schrijftaal, die men 

 thans bij uitstek het Hoogduitsch heet. 



Een derde germaansche taaistam, die het recht heeft afzonderlijk 

 naast het Hoog- en Nederduitsch te staan, maar 't naast verwant is 

 aan het laatste , is het Scandinavisch , waarvan wij thans het oude 

 Noordsch of Norraenisch, het Zweedsch en het Deensch kennen. De 

 dialekten van deze taal zouden ongetwijfeld ook onder het duitsch zijn 

 begrepen, had niet het betrekkelijk isolement der oude Scandinaviërs 

 door de zee dit belet. 



In ethnologischen zin kunnen wij dus ons recht op eene afzonder- 

 lijke , van die der Duitschers scherp afgescheiden nationaliteit , niet 

 bouwen op een oorspronkelijk verschil in taal. Onze taal is de be- 

 schaafde, tot schrijftaal ontwikkelde tak van het ^ed^QX duitsch, even 

 als de Hoogduitsche taal , die op de scholen onderwezen wordt , de 

 beschaafde, tot schrijftaal ontwikkelde tak van het YLoogduitsch is. 

 Maar dat Nederduitsch bepaalt zich niet tot ons land; ook duitsche 

 stammen, die de kusten der Noordzee en der Oostzee bewonen, spre- 

 ken dialekten van dat Nederduitsch, al is het dat de Hoogduit- 

 sche taal daar de zoogenaamde beschaafde omgangs- en schrijftaal is 

 geworden. Onder elkander , vooral op het platte land , spreekt men er 

 nog Nederduitsch. En hoe weinig sommige van deze dialekten oor- 

 spronkelijk van ons oud-Nederlandsch uit den tijd van maerlant en me- 

 lis STOKE afweken , kan het volgend staaltje uit eene Brunswijksche 

 Rijmkronyk uit de 13^ eeuw bewijzen. De schrijver spreekt daar van 



een koning: 



De Mr vor Otte is gênant 



He nam to Wive uit JEnqelant 



Des Konings Suster, also ik las, 



JEdhik se geheiten tvas, 



Si der gewan he tae Sone, enz. ' 



Taalkundig is de Twenthenaar nauwer verwant aan den Bentheimer, 

 dan aan den Fries of Hollander, de Groninger nauwer aan den Oost- 

 Fries dan aan den Gelderschman of den Zeeuw. 



^ LuLOJFS , Schets van een overzigt der Duitsche taal of der Germaansche taaltak- 

 ken. Groningen, 1819, bladz. 98. 



