222 ARIËRS, DUITSCHERS EN NEDERLANDERS. 



verhefifen en waarover wij ons behooren te schamen, — maar die alle 

 op de eene of andere wijze hebben bijgedragen tot de ontwikkeling van 

 ons, Nederlanders, tot een volk, in velerlei opzicht hemelsbreed van 

 de Duitschers verschillende? Zal ik daartegenover herhalen hoe in 

 Duitschland tot op dezen tijd de heerschappij van vorst en adel in bijna 

 ongekrenkte kracht is blijven voortbestaan, en hoe zich daarnaar de 

 gansche denkwijze van het volk heeft geplooid ; hoe , toen de reforma- 

 tie ook daar de zaden van eene betere toekomst scheen te zullen doen 

 ontkiemen, de dertigjarige oorlog die weder heeft doen sterven; — 

 hoe , toen in het laatst der vorige eeuw en in het begin van deze , in het 

 Duitschland van lessing en herder , van schiller en göthe , een meer 

 vrije en naar onafhankelijkheid en zelfbestuur strevende geest scheen 

 te ontwaken, de ellende der fransche overheersching en de daarop on- 

 der de medewerking der vorsten gevolgde bevrijding gelijksoortige ge- 

 volgen had als bij ons , — met dat onderscheid , dat in Duitschland , 

 niettegenstaande de gemakkelijk bedwongen woelingen van 1848, de po- 

 litieke ontwikkeling, bepaaldelijk in Pruisen, teruggaand bleef, tot op 

 dezen dag ? Ik zou vreezen van 's lezers geduld te veel te vergen , en het 

 stuit mij bovendien tegen de borst een tafereel te leveren van den 

 politieken toestand en de politieke denkwijze van een met ons zoo nauw 

 verwant, zoo rijk begaafd en in zoo vele opzichten zoo achtenswaar- 

 dig volk, als het Duitsche is, — dat evenwel thans er eene eer in 

 schijnt te stellen te breken met den vooruitgang, en zich in het stot 

 te bukken voor een door adel en clerus beheerscht imperialisme en 

 militarisme. 



Nog eens: ofschoon ethnologisch aan de Duitschers, bepaaldelijk aan 

 de Noord-Duitschers , nauw verwant , — wij bezitten eene eigene , van 

 die der Duitschers wezenlyk verschillende nationaliteit. Wij bezitten 

 die even goed en om dezelfde redenen als de Engelschen. De Anglo- 

 Saxen waren Nederduitschers als wij ; zelfs heeft ons vaderland een 

 vrij aanmerkelijk contingent geleverd voor de bevolking van Engeland. 

 Het Nederduitsch element in Engeland is versterkt, vooral in het 

 noorden van dat land, door vermenging met Noordsch bloed, afkom- 

 stig van de Deensche en Noordsche benden die zich daar vestigden. 

 De Denen en Noormannen in de 9^ eeuw en later, hebben niet alleen 

 onze kusten beroofd, maar zich daar ook landbezit verworven, en er 

 is mijns inziens geen twijfel aan of het bloed van de volgelingen van 

 HERiold en van andere Scandinavische hoofdelingen stroomt nog in de 



