232 



OVER DE BLAUWE KLEUR EN POLAUISATIE DES HEMELS. 



koop werktuigje om in de meeste gevallen gepolariseerd licht te ontdekken. 

 Men bedenke bij het gebruik maken daarvan, dat het lichtveld zal 



Fig. 2. 



gedoofd zijn voor de gevallen waarin het bij terug- 

 kaatsing zich helder zoude vertoonen, en omge- 

 keerd. 



Vele kristallen bezitten de eigenschap van de 

 lichtstralen die er doorgaan te polariseeren. Daar- 

 onder behoort de toermalijn , waarvan de vlakken 

 evenwijdig zijn aan de hoofdas. Dunne plaatjes, 

 evenwijdig met de hoofdas gesneden , polariseeren 

 de doorstrijkende lichtstralen op gelijke wijze als 

 het zoo even vermelde glaszuiltje; met andere woor- 

 den, zij laten geen licht door als de kristalas samenvalt met hetpola- 

 risatievlak der invallende stralen, maar wel als deze as rechthoekig op 

 dat vlak staat. De eerstgenoemde stand levert dus het verdoofde licht 

 op van de gekruiste spiegels, en de andere komt overeen met dien van 

 de evenwijdige spiegels waarbij het veld verlicht is. Geene ethertrillingen 

 worden door een toermalijnplaatje doorgelaten, dan alleen die welke 

 evenwijdig zijn met de as van het kristal. 



Een toermalijnplaatje levert dus een beknopten en zeer geschikten 

 analyseur op ter aantooning van gepolariseerd licht en der richting 

 van het polarisatievlak. Maar de toermalijn is steeds roodachtig bruin 

 of groen gekleurd , en daardoor wordt de helderheid van het veld benadeeld. 

 Er bestaat echter een merkwaardig kristal, IJslands kristal ofkalk- 

 spaath genaamd , hetgeen de eigenschap bezit , om de lichtstralen welke er 

 op vallen , uitgezonderd in de richting van de optische as , in twee deelen 

 te scheiden, waarom het den naam draagt van dubbelbrekend kristal, 

 zooals er velen in de natuur worden aangetroffen. Al deze kristallen 

 polariseeren de lichtstralen , omdat de trillingen van den lichtether voor 

 beide gebroken stralen rechthoekig op elkander geschieden. ledere ge- 

 broken straal kan dus alleen trillingen in een bepaald vlak voortplan- 

 ten. Van deze eigenschap maakt men gebruik door het heldere door- 

 schijnende IJslandsche kristal zoo te slijpen , dat het slechts een gebro- 

 ken straal doorlaat. Men noemt een dergelijk geslepen kristal , naar den uit- 

 vinder: nicol's prisma, hetgeen zeer geschikt is om de aanwezigheid van 

 gepolariseerd licht op te sporen en aan te wijzen. Waarop de vervaardiging 

 dier prisma's berust, kan hier niet worden uiteengezet ; ik geef echter in fig. 

 3 en 4 eene schets van de gedaante en doorsnede , terwijl door eene lijn P P 



