238 OVER DE BLAUWE KLEUR EïT POLARISATIE DES HEMELS. 



lijk naar alle zijden verspreid licht, en zal de spiegel zelf gemakkelgk 

 in allerlei richtingen in de kamer gezien kunnen worden. Alzoo zal 

 een lichtstraal, die door eene luchtledige glazen buis strijkt, of wel 

 door eene dergelijke buis gevuld met lucht of gas , vooraf van alle vreemde 

 stofdeeltjes gezuiverd , door ons oog niet kunnen worden waargenomen. ' 



Dit feit diende tyndall tot grondslag bij zijne proefnemingen , waarbij 

 hij zich bediende van glazen buizen , lang 1 meter , met eene middel- 

 lijn van 50 — 75 mm. , ter wederzijde nauwkeurig met glasplaten gesloten. 



Door eene gepaste inrichting konden deze buizen luchtledig worden 

 gemaakt, of gevuld met dampkringslucht in verschillende verhoudin- 

 gen en onder begeerde drukking vermengd met damp van amylnitriet, 

 jodamyl, benzine enz. In plaats van dampkringslucht konde een ander 

 gas , zooals zuurstof, stikstof of waterstof worden gebezigd , zonder 

 eenige wijziging in de hoofdverschijnsels te weeg te brengen. 



Om die verschijnsels wel te kunnen begrijpen moet ik herinneren 

 dat de lichtstralen niet alleen het vermogen hebben om die gewaar- 

 wording op het netvlies van het oog te weeg te brengen, welke wij 

 licht noemen, maar tevens eene scheikundige werking op vele stoffen 

 uitoefenen. De geheele photographie is op die eigenschap gegrondvest. 

 Nu zijn het niet de meest lichtgevende kleuren , zooals rood , geel en 

 oranje, die in het witte licht voorkomen, welke de sterkste scheikun- 

 dige werking te weeg brengen , maar integendeel de minder sprekende , 

 zooals donker blauw en violet , en het krachtigste de zoogenaamde ultra 

 violette stralen. Deze stralen nog buiten het violet van het bekende zonne- 

 spectrum of kleurenbeeld gelegen , zijn schier voor het oog onzichtbaar. 



Uit het zien van licht kan men dus niet besluiten dat er eene schei- 

 kundige ontleding plaats vindt, evenmin dat deze bij ontstentenis van 

 zichtbare lichtstralen niet geschiedt. 



De buizen van tyndall , op voorschreven wijze met gasvormige stoffen 

 gevuld, waren dus volkomen doorzichtig. Maar zoodra hij het licht der 

 zon o± van gloeiende koolspitsen, door eene lens geconcentreerd, door 

 eene der sluitplaten in de buis liet vallen, ontstond er allengs in den 

 weg der stralen eene wolk, die zich door hare verlichting te midden 

 van de omgevende duisternis kenbaar maakte. Die wolk ontstaat door 



' Zie over de wijze om stofvrije lucht, zeer karakteristiek door tyndall het optisch 

 ijdel genoemd , te verkrijgen , het belangrijk opstel over stofjes in de lucht , door 

 w. M. LOGEMAN. Album der Natuur, 1870 bl. 87. 



