OVER DE BLAUWE KLEUR EN POLARISATIE DES HEMELS. 239 



de scheikundige ontleding der stoffen in de buis voorhanden. De nieuwe 

 daarbij gevormde stoffen moeten , bij gebrek aan de noodige warmte 

 om in den gasvormigen staat te blijven, hetzij vast of drupvormig 

 worden, en verkrijgen daardoor het vermogen om licht terug te kaat- 

 sen, en als lichtbronnen op te treden. 



Terwijl de invallende lichtstraal de geheele buis doorloopt , vormt de 

 wolk zich echter niet in de geheele lengte der buis, maar slechts 

 voor een gedeelte, aan de zijde van het invallend licht. Het schijnt 

 dat de scheikundige werking der stralen daarmede is uitgeput, en geene 

 ontleding verder kan te weeg brengen, ofschoon zij haar lichtgevend 

 vermogen blijven behouden , zooals de volgende merkwaardige proef 

 van TVNDALL bewijst. Men bracht het vereenigingspunt der lichtstralen 

 door gepaste plaatsing der lens in het midden der buis, en keerde die 

 om nadat de wolk zich had gevormd. Nu vormde zich ter andere zijde 

 evenzeer eene wolk, en de buis vertoonde zich over hare geheele 

 lengte verlicht. 



Als TYNDALL de lichtstralen door een glazen bakje dat amylnitriet 

 bevatte, in de glazen buis liet dringen, gevuld met lucht en gas 

 van die zelfde stof, ontstond er geen wolk in de buis ; maar deze ver- 

 scheen spoedig nadat het bakje was weggenomen. De scheikundige 

 werking of ontleding werd dus evenzeer door het in drupvormigen als 

 in dampvormigen staat verkeerende amylnitriet opgeheven. In beide 

 toestanden bezitten deze en dergelijke stoffen het vermogen om de trillin- 

 gen der ultraviolette of scheikundige stralen te wijzigen en hare wer- 

 king als zoodanige op te heffen. 



Maar ik mag over deze zaak niet verder uitweiden en keer terug 

 tot dat wat meer opzettelijk tot mijn onderwerp behoort. * 



Tyndall bespeurde dat de eerste kleur, waarmede de wolk zich in de buis 

 vertoonde , blauwachtig was , en zeer dikwijls in een zoo prachtig en sterk 

 blauw overgaat, als waarmede de hemel in de zuidelijke landen kan prijken. 



Als de wolk dikker of dichter wordt, omdat de uiterst fijne deeltjes 

 ongetwijfeld allengs grooter worden , gaat de blauwe kleur in ivit over. 

 Het blauwe licht in de buis geeft volkomen den indruk van den blauwen 

 hemel in het oog des waarnemers terug , en levert dezelfde polarisatie- 

 verschijnsels op, als aan het hemelgewelf worden waargenomen. De 

 intensiteit der polarisatie bij de wolk verschilde naar de richting , waarin 



' MoKREN bestrijdt dit , naar ik geloof ten onrechte. Zie Les Mondes XXIII blz. 24. 



