OVER DE BLAUWE KLEUR EN POLARISATIE DES HEMELS. 241 



Doch met dit aan te nemen stoot men op de zwarigheid dat het 

 blauwe hemelgewelf ons een maximum van polarisatie aanbiedt , geheel 

 in strijd met hetgeen in andere gevallen bij terugkaatsing wordt waar- 

 genomen, zoodat men er toe gebracht zoude worden eene uitzondering 

 op de wet van brewster of eene andere oorzaak dan terugkaatsing 

 voor de polarisatie in den dampkring te veronderstellen. 



Volgens de uitkomsten der proefnemingen van tyndall wordt men 

 genoopt aan te nemen, dat de blauwe kleur des hemels, even als die 

 van de wolk in zijne buizen , wordt veroorzaakt door de terugkaatsing 

 der lichtstralen op uiterst fijne stofdeeltjes. Bij stofdeeltjes van die 

 uiterste fijnheid, blykt het dat de polarisatie onder zeer eigenaardige 

 omstandigheden geschiedt , zoodat het maximum van polarisatie samen- 

 valt met een hoek van terugkaatsing van 45°. Worden die deeltjes iets 

 grooter en vormen zij meer wat wij gewoon zyn eene wolk te noemen , 

 dan verdwijnt de blauwe kleur, en gaat in het gewone witte licht der 

 wolken over. Tevens verdwijnt dan zoowel in de buizen van tyndall 

 als aan d^i hemel de polarisatie van het licht. 



Tot heden toe is het tyndall niet gelukt waterdamp tot dien uiterst 

 fijnen graad van verdeeling te brengen , als de dampen van amylnitriet , 

 benzine enz., zoodat men proefondervindelijk geene zekerheid heeft 

 verkregen, dat de blauwe kleur en de daarmede gepaard gaande polari- 

 satie des hemels, door uiterst fijn verdeelden waterdamp wordt veroorzaakt. 



Zooals men uit het bovenstaande kan opmaken, is de verklaring 

 dezer verschijnsels met moeielijkheden gepaard, en geeft aanleiding tot 

 vragen zooals b. v. : waaraan is het toe te schrijven dat de blauwe 

 kleur alleen door de allerkleinste deeltjes by het ontstaan van de wolk 

 worden teruggekaatst ? Hangt dit samen met de lengte der lichtgolven , 

 zoodat die fijne deeltjes wel de korte blauwe lichtgolven maar niet de 

 grootere zooals van rood, geel enz. kunnen terugwerpen, zoodat het 

 witte licht uit de vereeniging van al de kleuren samengesteld, alleen 

 bij het grooter worden der deeltjes ontstaat? 



En welke is de reden dat de reeds dikwijls genoemde wet van brewster 

 niet doorgaat bij die fijne deeltjes, als waarmede tyndall in zijne 

 buizen proeven heeft genomen? 



Ik vertrouw dat het der wetenschap zal gelukken weldra op al deze 

 vragen een bevredigend antwoord te geven en wat in de behandelde 

 verschijnsels nog duister voorkomt volkomen op te helderen. 



16 



