284 EENE TERECHTWIJZING. 



den: ''onzin, dwaasheid, verwaandheid, droomer, infame" 

 en derg. naar het hoofd werpt, in geene discussie van beginselen kan 

 begeven, spreekt van zelf. Waarschijnlijk heeft ZWEw. dit ook niet 

 van mij verwacht. Maar ik wil hem toch een der uitwerksels van zijn, 

 geschrift op mij mededeelen. 



Tot dusverre was ik een tamelijk flauw voorstander der neutrale 

 school, en, — gelijk mijne vrienden, waaronder ook katholieken, zeer 

 wel weten , — ik zoude niet ongaarne gezien hebben , dat er een mid- 

 del gevonden kon worden om de oprichting van meerdere bijzondere 

 scholen te steunen, om zoo de gelegenheden tot onderwijs te verme- 

 nigvuldigen, iets waaraan in ons vaderland nog zoo groote behoefte 

 bestaat. ,Het kwam mij namelijk voor, dat het tamelijk onverschillig 

 was waar de kinderen de eerste noodwendige kundigheden konden ver- 

 krijgen , zonder welke zij in de tegenwoordige maatschappij geen schrede 

 voorwaarts kunnen doen. Toen ik voor twee jaren met mijnen broeder 

 onze landgenooten opriep tot stichting van een schoolverbond , ontving 

 ik ook mededeelingen over het aan verschillende katholieke scholen, 

 onder anderen aan die onder het bestuur der fratres te Tilburg staande , 

 gegeven onderwijs, waarbij mij bleek, dat deze heeren ijverig voor het 

 getrouw schoolbezoek zorgden, iets dat zij juist uit hoofde dat zij gees- 

 telijken zijn met te meer goed gevolg konden doen. Dit voorbeeld en 

 andere dergelijke werden dikwijls door mij aangevoerd ten betooge, dat 

 het schoolverbond, hetwelk niets anders beoogde dan het getrouw be- 

 zoek der scholen te bevorderen, onverschillig of deze staatsscholen of 

 bijzondere scholen waren , noodwendig in de katholieke geestelijkheid 

 eenen krachtigen steun moest vinden. Op dien grond werden dan ook 

 daartoe strekkende pogingen aangewend. 



Eenige mijner vrienden voorspelden mij wel is waar dat die pogin- 

 gen tot niets zouden leiden en meenden zelfs dat ik myne verdraag- 

 zaamheid jegens andersdenkenden te ver dreef, omdat van die zijde 

 op geene wederkeerige verdraagzaamheid te rekenen viel. De uitkomst 

 heeft geleerd dat zij gelijk hadden , en de heer te bkaake heeft mij thans 

 geheel bekeerd. 



Ik zie nu in , dat katholieke bijzondere scholen , waar zulk een geest 

 heerscht als die welke hem zijn geschrift tegen mij in de pen heeft ge- 

 geven, aller verderfelijkst zouden zijn , en alleen geschikt om haat en twee- 

 dracht te stichten tusschen bewoners van hetzelfde vaderland. Eerst nu 

 begrijp ik de noodzakelijkheid der neutrale scholen, waar die bewoners 



