MERKWAARDIGE LICHTVERSCHIJNSELEN. 291 



een graad, waarvan ik de grenzen zelfs niet kan schatten, en bereikte 

 daarmede , na een tal van mislukkingen , uitnemend mijn doel. Ziehier , 

 hoe men er mede te werk moet gaan. 



Door middel van een nieuw penseel, waarvan de haren noch door 

 vertind ijzer-blik omvat , noch met koperdraad omwonden zijn , maar 

 slechts door garen zijn omwoeld, en zoo in de penneschacht gebracht, 

 teekent men de figuren of letters op niet zeer zwaar , machinaal , goed ge- 

 lijmd, m3bSiY niet zeer sterk geglansd , wit papier. Al de door mij gemaakte 

 letters zijn 50 millimeters hoog , op het dikste gedeelte 14 en op het 

 dunste 5 millimeters breed. Die grootte is wenschelijk, ten einde eene 

 flinke uitwerking te verkrijgen. Het papier wordt op een stuk glas 

 effen nedergelegd , en het vocht zoo overvloedig over de figuren ver- 

 spreid, dat het een of twee millimeters hoog op het papier ligt. Na het 

 droogen is de letter alleen door het dof en eenigszins oneffen worden 

 van het papier te onderscheiden ; er is geen spoor van kleuring of kris- 

 tallisatie te zien ; is dit wel het geval , i« er reeds dadelijk kristallisatie 

 of kleuring zichtbaar, dan is de oplossing veel te sterk. Men verricht 

 nu ten tweede male hetzelfde werk, en na dit verscheidene keeren her- 

 haald te hebben, ziet men eindelijk aan den omtrek van de figuur 

 kleuring ontstaan; er treedt kristallisatie op. Hoe langzamer deze ge- 

 schiedt des te verrassender is het resultaat. Is eene tien- of twintig- 

 malige bestrijking met het vocht niet voldoende, dan herhaalt men 

 het werk nog zoovele malen. Eindelijk is de figuur geheel en al door 

 een lijn van microscopisch kleine kristallen omzoomd. Zien zij er poe- 

 dervormig, niet glanzend uit, dat het gemakkelijkst bij het cyan-platin-ka- 

 lium is tot stand te brengen , dan is dat een uitmuntend teeken. Bij het 

 cyan-platin-barium en calcium is de omgrenzende lijn van kristalletjes geel 

 of groen ; bijna zijn deze twee kristalsoorten niet van elkander te onder- 

 scheiden ; bij het kalium zijn zij soms wit , soms zeer licht oranje , en bij het 

 magnesium bloedrood. De drie eerste , in het grijze licht der donkere ka- 

 mer gebracht, doen een schitterend licht ontstaan, dat zelfs op zes ot 

 zeven meters afstand uitmuntend goed is te onderkennen. De geheele 

 verlichting heeft op het zacht grijze papier een tooverachtige uitwerking : 

 het is alsof die fijne lichtlijnen de figuren omzweven en het papier 

 transparent is geworden. Het barium geeft een groen en goudgeel , het 

 calcium een donkergroen, oranje en donkergeel licht, het kalium werkt 

 het -krachtigst van allen en vertoont een prachtigen lichtgelen en licht- 

 groenen glans; deze stof gelijkt in hare werking het meest op het 



19* 



