MERKWAARDIGE LICHTVERSCHIJNSELEN. 315 



ook geen kleuren, afdwingen, die lieve, vruchtbare moeder. Zij wil alles 

 geven, maar volkomen vrij zijn. Geen enkel paar planeten gelijkt in 

 stof, in vorm, in loopbaan op elkander. Geen twee bladen plukt men 

 van een boom , geen twee bloemen van den steel , geen twee vruchten 

 van de takken die volkomen elkander gelijken. Geen paar dieren of 

 menschen komen met elkander in vorm volmaakt overeen. Het schijnt 

 of de natuur zelfs geen volkomen symmetrie bij een of ander individu 

 verkiest in acht te nemen. Zij schijnt een afkeer van alle symmetrie 

 te hebben. Eeuwige symmetrie vermoeit. Vrijheid en eeuwige orde , 

 ziedaar wat hare aantrekkelijkheid verhoogt. De natuurkrachten gehoor- 

 zamen aan wetten , en de natuur schijnt er behagen in te scheppen om 

 hare gebondenheid niet te doen blijken ; het is alsof zij zich erover schaamt. 

 Heerlijke stof voorwaar voor een dichterlijken geest ! Ik twijfel of zij reeds 

 behandeld is. Tot deze beschouwing gaf mijn spelen (verschoon die uitdruk- 

 king) met mijne mikroskopische kristalletjes mij aanleiding. Den vorm 

 en de kleur der kristallen , die de gemaakte figuren in het oog doen loo- 

 pen , hebben wij niet in onze macht , evenmin als men het in zijne macht 

 heeft om een fraai symmetrisch kristal uit eene oplossing , welke dan 

 ook, te doen groeien, evenmin als de photograaph bij machte is, om, 

 al werkt hij ook onder volkomen gelijke omstandigheid als die , welke 

 hem eens een schoon beeld verschaften, weder zoo'n schoon voort te 

 brengen. Ik heb intusschen den weg aangewezen, die het best in het 

 behandelde onderwerp tot het doel voeren kan; altijd moet het bij 

 hopen blijven, dat de natuur ons gunstig zal zijn. 



17 Juli, 1871. 



