'è2^ HÈÏ BLAD. 



Ik zou daarom niet gaarne aan de dieren in 't algemeen onvoor- 

 waardelijk alle schoonheidsgevoel ontzeggen; immers, we merken in 

 de natuur voorbeelden genoeg op , die krachtig voor het tegendeel 

 schijnen te pleiten; maar aan den anderen kant hebben we ook alle 

 regt om het schoonheidsgevoel in edeler zin, om den weldadigen in- 

 vloed die het "ware schoone" heeft op het gemoed, als eene uiting te 

 beschouwen der hoogere geestesontwikkeling waardoor zich de mensch 

 kenmerkt; derhalve als zijn bijzonder eigendom. 



Ik zeg het ware schoone. Zooveel is er toch wat wel algemeen voor 

 schoon doorgaat , maar wat toch eigenlijk slechts zoogenoemd conven- 

 tioneel schoon is ; wat men als zoodanig beschouwt , omdat men , zoo 

 goed als iedereen , door den tijdgeest beheerscht wordt , maar wat echter 

 later wordt afgekeurd en door een opvolgend geslacht welligt geheel 

 verworpen. Wat inderdaad schoon is, blijft zulks door alle tijden heen. 



Ik zal er wel op passen om mij aan eene definitie daarvan te wa- 

 gen , maar ik vrees toch niet veel tegenspraak , wanneer ik beweer dat 

 het ware schoone door elkeen , zonder onderscheid , als zoodanig erkend , 

 en steeds met meer of minder enthousiasme bewonderd werd. 



Ik vind een bewijs daarvoor o. a. in het plantenrijk. Daar is toch 

 geen mensch, hij moge onverschillig en gevoelloos zijn zooveel hij wil, 

 wien het geheel en al aan gevoel ontbreekt voor de schoonheden , welke 

 dit rijk der natuur in kwistigen overvloed ten toon spreidt. 



Zelfs de onbeschaafdste, de wildste volken zijn hiervan niet uitge- 

 zonderd. Talloos vele, vaak beteekenisvolle namen, door velen daarvan 

 aan de planten van hun land gegeven; de rol, welke deze niet zelden 

 spelen bij hunne godsvereering , hunne openbare of huiselijke feesten, 

 enz., bewijzen dit meer dan voldoende. Bg kinderen, zoowel uit den 

 laagsten als uit den hoogsten stand, is dat gevoel zelfs zeer op- 

 gewekt. 



Men vindt niet alle planten even schoon; de bladeren, de bloemen 

 van de ééne staan in dit opzigt verre achter bij die der andere. Goed; 

 dit is echter slechts eene kwestie van vergelijking in sommige opzig- 

 ten: in grootte, in vorm, in kleur of wat ook. Het is trouwens eene 

 onmogelijkheid dat zooveel honderdduizenden verschillende gewassen 

 in dit opzigt alle in gelijke mate aan onzen, soms wel wat grilligen 

 smaak zouden kunnen voldoen; dit neemt echter niet weg dat het 

 plantenrijk in het algemeen en de plant in 't bgzonder door iedereen 

 schoon gevonden wordt. 



