340 ' HET BLAD. 



Dat zulks nu onvermijdelijk aanleiding geeft tot het ontstaan van 

 eene lange reeks van als liet ware zich uit elkander ontwikkelende 

 vormen, is gemakkelijk te begrijpen. Daar komt echter nóg iets bij. 

 Ten einde aan die vormverscheidenheid eene schier eindelooze uitbrei- 

 ding te geven , bezigde de Natuur een zeer eenvoudig middel. Eene wij- 

 ziging namelijk in de uitspreiding der nerven. 



Gelijk wij straks reeds gezien hebben zijn de vezels, die het blad- 

 skelet daarstellen , in den bladsteel nog alle vereenigd , en spreiden ze 

 zich in het blad in twee rigtingen , links en regts van de midden- 

 nerf uit. Hierdoor ontstaan dan een aantal zijnerven , die , alle boven 

 elkander , uit de naar den top steeds dunner wordende middennerf ont- 

 springen. 



Dit is echter op verre na niet bij alle planten het geval. Men vindt 

 er ook een groot aantal , waarbij die vezelmassa's zich reeds aan den 

 voet van het blad onmiddellijk in een zeker aantal, drie, vijf, zeven 

 of meer, splitsen (zie fig. 9«, 9^, 9c, 9d en 9e van de plaat); hier 

 is dus van geen midden- of hoofdnerf sprake , daar al die ver- 

 schillende nerven gelijke waarde hebben, en alle, als even zoovele 

 stralen uit één middelpunt , den top van den bladsteel , naar den omtrek 

 loopen. 



Gaat nu met soortgelijke uitspreiding der nerven en dezer verdeeling 

 in aders eene gelijkmatige ontwikkeling van het aanvullend celweefsel 

 gepaard , dan zal het blad een genoegzaam , soms zelfs zuiver ronden 

 vorm hebben (zie fig. 12 van de plaat); vertoonen zich echter, ten 

 gevolge van de daareven genoemde oorzaak, die insnijdingen ook hier, 

 dan zullen die slippen eveneens straalsgewijs gerigt zijn en natuurlijk 

 mede den top des bladsteels tot centrum hebben. 



Nu is het alweder niet moeijelijk om eenige bladeren te verzamelen, 

 waarbij die insnijdingen, aanvankelijk zeer ondiep, zich in verschil- 

 lende toestanden voordoen, tot we eindelijk aan die komen, waar ze 

 bij het ééne zich voortzetten tot nabij of aan den middennerf, bij het 

 andere tot nabij of aan den bladvoet, en alweder ligt hier een zeer 

 groot aantal overgangsvormen tusschen, waarbij nog komt, dat 

 diezelfde zijdelingsche insnijdingen zich vaak ook bij die slippen 

 herhalen. 



Deze laatste wijze van insnijdingen en de daardoor onstane wijzi- 

 gingen in den bladvorm, worden door fig. 9 — 9' op de plaat voorge- 

 steld, 't Zijn namelijk de bladeren van: fig. 9 de reeds genoemde 



