HET BLAD. 355 



op eene andere vraag , en wel deze : wat is de oorzaak van de gi'oene 

 kleur der bladeren in 't algemeen; dit zal ons tevens op den weg 

 brengen tot de toelichting der andere. 



Toen ik straks over de zamenstelling van het blad sprak, heb ik 

 gezegd dat dit, behalve uit het skelet, waarmede we thans niets te 

 maken hebben , uit eenige cellenlagen bestaat , nu wat meer , dan 

 wat minder, al naar het blad dik is, die de ruimten, of de mazen 

 van het skelet geheel aanvullen, en voorts uit een opperhuidsvliesje, 

 waarmede de onder- en bovenvlakte overtrokken zijn. 



Met deze zamenstelling oppervlakkig bekend zijüde, zou men alligt 

 tot het vermoeden komen, dat het dit opperhuidsvliesje is, hetwelk 

 aan het blad zijne kleur geeft , en toch is dit daar zoo onschuldig mo- 

 gelijk aan ; slechts somwijlen is de tint van het blad het gevolg van 

 een eigenaardigen toestand van dat vliesje. De oorzaak van de kleur 

 zelf moet verder gezocht en kan alleen dan ontdekt worden, wanneer 

 men bij dat onderzoek zijne toevlucht neemt tot het microscoop. 



Ze ligt namelijk in de tusschen de beide opperhuidsvliezen beslotene 

 cellen. 



Dat dit zoo is , hiervan kan zich iedereen , ook zonder vergrootglas , 

 overtuigen. 



Men ligte slechts zeer voorzigtig dat vliesje van het blad af; ziet 

 men dat dan tegen 't licht, dan blijkt het ongekleurd en doorschijnend 

 te zijn; en of dat vliesje nu van de boven- of van de ondervlakte is 

 doet er niets toe , de uitkomst is dezelfde. 



Nu kan 't toch wel niet anders dan, wanneer dat opperhuidsrlies 

 doorschijnend en niet groen is, en daarentegen het nu plaatselijk van 

 zijne huid ontdane blad daar toch niet minder groen blijkt te zijn, 

 dat, zeg ik, de oorzaak van die kleur dan alleen in die tusschen de 

 vliesjes gelegene cellenmassa kan liggen. 



Ziet men dan ook van dat celweefsel — inzonderheid van de boven- 

 vlakte van het blad — een uiterst dun preparaat onder 't microscoop, 

 bij voldoende vergrooting, dan zal men terstond in die celletjes of 

 blaasjes een aantal kleine, groene kogeltjes bespeuren. Neemt men nu 

 in aanmerking dat het groote aantal van die kogeltjes, 't welk men dan 

 ziet , genoegzaam niets te beteekenen heeft in verhouding tot de blad- 

 massa; voorts dat dit celweefsel uit een ondenkbaar aantal tegen elkan- 

 der liggende celletjes bestaat, terwijl in elk van die celletjes een aantal 

 van die kogeltjes in een kleurlooze vloeistof ronddrijven; eindelijk dat 



23* 



