HET BLAD. 371 



kamer bevindt, waar wel onophoudelijk door de kleinste naden ge- 

 stadig bedorven lucht ontsnapt en versche lucht binnendringt, maar 

 toch niet in genoegzame hoeveelheid. Die lucht werd er door koolzuur 

 vergiftigd. 



Maar dat zulks geene plaats heeft, daarvoor zorgen de planten; deze 

 nemen dat voor het dierlijke leven in de hoogste mate schadeLyke gas 

 in gelijke verhouding op als het ontstaat , en geven tegelgkertijd 

 weer zuivere zuurstof, die er door de vorming van het koolzuur aan 

 ontnomen werd, en er niet in verminderen mag, aan de lucht terug. 



Let men nu op het verband hetwelk hierin tusschen het planten- 

 en het dierenrijk blijkt te bestaan, hoe het ééne de schadelijke invloe- 

 den van het andere neutraliseert, waardoor het evenwigt in de na- 

 uur behouden blijft , dat anders onvermijdelijk door en ten nadeele 

 zoowel van 't ééne als van het andere zou verbroken worden , dan 

 verkrijgt het eerste zeker in onze schatting een groot gewigt , en 

 hebben we alweer eene reden temeer om aan het blad eene hooge , in 

 dit opzigt eene dubbele waarde, zoowel voor ons leven ^als voor dat 

 der plant, toe te kennen. 



Wilde ik op die wijze voortgaan, dan zou ik nog op onderschei- 

 dene bijzonderheden de bladeren betreffende te wijzen hebben, b. v. 

 hierop, dat ze de werkplaatsen zyn waarin door de plant het zetmeel 

 vervaardigd wordt, eene stof voor haar zelve van groot belang, en 

 waarvan ook wij nog al een goed gebruik weten te maken , ja , zonder 

 welke we met onze voeding kwalijk gereed zouden komen; voorts op 

 den invloed welken de bladeren op den toestand der temperatuur heb- 

 ben, inzonderheid met betrekking tot droogte of regen, derhalve ook 

 op de dorheid of vruchtbaarheid eener landstreek, enz. 



Dat alles zou echter tot veel te groote uitvoerigheid leiden , waarom 

 ik mg ten slotte slechts nog tot ééne enkele by zonderheid , de bladeren 

 betreffende, wil bepalen,, maar die van te grooten invloed is voor het 

 plantenleven om ze hier niet even ter sprake te brengen; ik bedoel 

 de vochtverdamping. 



Dit is alweder iets waarvan men eigenlijk niets bemerkt, en dat 

 toch onophoudelijk op verbazend groote schaal plaats heeft en plaats 

 hebben moet , zal het leven der plant mogelijk zijn. 



't Zou mij gemakkelijk vallen den uitslag van een groot aantal zeer 

 belangrijke proefnemingen daaromtrent mede te deelen. Een paar mogen 

 voldoende zijn, om er althans eenig denkbeeld van te geven. 



24» 



