HET BLA.D. 373 



Dat overigens die "uitwaseming van den toestand der lucht afhanke- 

 lijk , en bij heet en zonnig weder veel sterker is , dan bij regenachtig 

 weer , spreekt van zelf. Hierbij moet echter in het oog gehouden worden , 

 wat ik straks reeds opmerkte , dat die kleine openingen bij uitnemend- 

 heid, ja somtijds uitsluitend aan de onderzijde der bladeren voorkomen. 

 Ware het tegenovergestelde het geval, dan zou, door heeten zonneschijn, 

 die uitwaseming op het ééne oogenblik zeer levendig zijn en plotse- 

 ling, door een voorbij trekkende wolk, zeer zwak; ofwel de regen zou 

 die dagen achtereen geheel kunnen doen ophouden , waardoor eene veel 

 te groote onregelmatigheid in den omloop der sappen zou ontstaan. 



Die uitwaseming toch is voor de planten van zeer groot gewigt. 



Ze nemen, door middel van de uiterste puntjes der fijne worteltjes , 

 gestadig, maar inzonderheid wanneer haar groei het meeste opge- 

 wekt is, dus in de lente en gedurende den zomer, uit den grond eene 

 aanmerkelijke hoeveelheid water op , en toch verbruiken ze dat water 

 als zoodanig niet. Zuiver water komt als voedsel voor de planten vol- 

 strekt niet in aanmerking , maar ze kunnen het daarom toch niet ont- 

 beren, daar het haar tot verschillende doeleinden dienen moet. 



In de eerste plaats kunnen ze de vaste bestanddeelen, die ze aan den 

 grond ontleenen, onmogelijk opnemen, zonder dat die in volkomen 

 opgelosten toestand verkeeren. Bedenkt men nu, dat, om een bekend 

 voorbeeld te nemen , de Grassen zóó rijk zijn aan kiezelzuur — m. a. w. 

 aan dezelfde stof waaruit het gewone zand bestaat, — dat een mes, 

 waarmede men maar enkele grasstengels afgesneden heeft, weldra 

 zeer bot is , dan kan men wel nagaan , dat er nog al wat water door 

 zulk eene plant uit den grond opgenomen moet worden, wil ze dit in 

 volkomen opgelosten toestand in die hoeveelheid verkrijgen. 



Vervolgens dient het water der plant tot voermiddel , waardoor ver- 

 schillende stoffen van het ééne plantendeel naar andere overgebragt 

 worden, welke zoo noodzakelijke verplaatsing anders onmogelijk zou 

 kunnen geschieden. 



Eindelijk wordt het geheele weefsel erdoor in een gespannen toestand 

 gehouden. Wat ik met dit laatste bedoel , kan men gemakkelijk begrijpen , 

 wanneer men zich slechts stengels of bladeren voorstelt, die door de drooge 

 lucht des daags meer water uitwasemden, dan de wortels in zoo 

 korten tijd konden aanvoeren. Ze hangen slap ; — den volgenden margen 

 staan ze echter weer stevig regtop, want het geheele weefsel is dan 

 weder goed gevuld en het o ogenblikkelijk verbroken evenwigt dus her- 



