ü WETENSCHAPPELIJK BIJBLAD. 



dat dunne blaadjes als theelood met de schaar geknipt kunnen worden , en in 

 plaats van de broosheid komt eene buigzaamheid, zoo groot, dat men zulk 

 een plaatje herhaalde malen op dezelfde plaats kan vouwen en de vouw plat 

 strijken, zonder dat daardoor een spoor van scheuring ontstaat. 



Geschiedt dit uitgloeien in 't luchtledige of althans in eene zuurstofvrije 

 omgeving, dan verandert ook de kleur van het ijzer; dit verliest zijn grijs- 

 achtigen tint en wordt zoo wit als platina. 



Nog in een ander opzicht zijn de eigenschappen van het ijzer voor en na de gloeiing 

 verschillend. Terwijl na urenlange aanraking van het 'ongegloeide ijzer met water, 

 zich daarop slechts enkele roestvlekjes vertoonen, bedekt zich het gegloeide 

 in denzelfden tijd aan de geheele oppervlakte met een roestlaag. Daarbij wordt 

 water ontleed, maar de daarbij vrijgeworden waterstof tegelijk door het nog 

 ongeoxydeerde ijzer opgeslorpt. In kaliloog gedompeld vormt zulk een uitge- 

 gloeid plaatje met een ongegloeid een werkzaam galvanisch element. 



Bij alle proefnemingen nu bevatte het verkregen ijzer eene aanzienlijke hoe- 

 veelheid gas, somwijlen tot 185 maal zijn eigen volume. Dit gas ontwijkt bij 

 de gloeiing en kan , wanneer deze in een met een Sprengelpomp verbonden 

 porceleinen buis geschiedt, op de door graham bekende wijze worden opge- 

 vangen en onderzocht. Het blijkt dan steeds voor meer dan de helft van het 

 volume uit waterstof te bestaan en verder de bovengenoemde gassen stikstof, 

 koolzuur en kooloxydegas in veranderlijke hoeveelheid te bevatten met eenigen 

 waterdamp. Deze laatste kan zeer wel gedurende de gloeiing eerst ontstaan 

 zijn uit een gedeelte der vrij voorhandene waterstof en de zuurstof, die in 

 eenige moeielijk geheel te vermijden roestplekjes aanwezig is. 



Opmerkelijk is vooral ook het verschil in de volumenverhouding tusschen 

 het neergeslagen ijzer en de daarin bevatte waterstof bij het toenemen der 

 dikte van het eerste. Die verhouding is voor de eerste laag , van omstreeks 

 twee honderdste millimeter dikte, ruim 4 maal grooter, dan zij in de bovenste 

 lagen wordt gevonden van een plaatje, dat men tot eene dikte van ruim der- 

 tien honderdste millimeter heeft laten aangroeijen. 



Daardoor , en door aan te nemen dat het ijzer een des te geringer soorte- 

 lijk gewicht moet bezitten naarmate het meer waterstof heeft opgenomen , kan 

 ook geredelijk de kromming , met het ijzer naar binnen , verklaard worden van 

 eene dunne koperen plaat, die aan de eene zijde gevernist als elektrode in 

 de meer genoemde ijzeroplossing wordt gebezigd , even als het feit , dat wanneer 

 die koperplaat te dik is om door de dunne ijzerlaag gebogen te worden, deze 

 laatste toch diezelfde buiging in sterke mate aanneemt zoodra beide metalen 

 van elkaar zijn gescheiden. ln. 



